TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, 1211 sayılı 'Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu' gereğince Merkez Bankası'nın faaliyetleri dinlemek üzere AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. CHP'li milletvekilleri komisyon toplantısına, üzerinde Mustafa Kemal Atatürk görselinin bulunduğu, '5 bin Türk Lirası' ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in görselinin olduğu '500 Türk Lirası' banknotlarıyla katıldı. CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba cebinden çıkardığı 200 liralık banknotlar, 1 Euro ve dolarları göstererek, "Merkez Bankası'nın en önemli görevi Türk lirasının değerini korumak ve fiyat istikrarını sağlamak. Size iki örnek vereceğim; bu 1 Euro bizim 50 liramıza eşit. Bakın en büyük banknotumuz 200 lira; bu bir pasaport gibi ülkenin onuru ve şerefidir. Maalesef kötü yönetim yüzünden geldiğimiz noktada 5 dolara eşit hatta daha fazla 220 lira yapıyor. Bunun sorumlusu kim? Eğer, 'Mehmet Şimşek, Berat Albayrak, Lütfü Elvan ya da gülümsemesiyle meşhur Nurettin Nebati' dersek az söylemiş oluruz çünkü hepsinin atama kararnamesinde Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın imzası var. Dünyada bizim kadar Merkez Bankası Başkanı değiştiren hiçbir ülke yok. 2020 yılından bu yana tam 5 Merkez Bankası Başkanı değişmiş ancak atamaya değil atayana bakın. Elimizde 500 lira var, bizim bastığımız ve üzerinde Mehmet Şimşek resmi var. Bizim ülkemizde artık bu banknotun konuşulması yerine hemen bir hesap yapalım; 2009 yılında 200 lira 131 dolarken şu anda bunun karşılığı 5 bin 700 lira" ifadelerini kullandı.

'PARA POLİTİKASI ARAÇLARINI FİYAT İSTİKRARI DOĞRULTUSUNDA KULLANMAYA DEVAM EDECEĞİZ'

Ardından TCMB Başkanı Fatih Karahan, komisyonda sunum yaptı. Karahan, geçen aylarda yaşanan jeopolitik gelişmelerin belirleyici olduğunu ve ABD-İsrail ve İran savaşının enflasyon üzerindeki etkilerinin net biçimde etkilendiğini belirtti. Karahan, "Enerji kaynaklı etkilerin kısa vadede devam edeceğini düşünüyoruz. Bu etkilerin orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki yansımaları ise para politikası duruşumuzla şekillenecek. Önümüzdeki dönem para politikası kararlarını alırken bu unsurları göz önüne alacağız. Savaş dezenflasyon sürecini olumsuz etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor. Önümüzdeki dönemde de tüm para politikası araçlarını temel amacımız olan fiyat istikrarı doğrultusunda kullanmaya devam edeceğiz. Küresel ticaret politikası belirsizliği gerilerken jeopolitik riskler yükselmiştir. Küresel ekonomik görünüme ilişkin halihazırda süregelen belirsizliğin, jeopolitik gelişmeler kaynaklı olarak belirgin şekilde yükseldiğini görüyoruz. Şubat ayı sonunda başlayan ABD-İsrail-İran Savaşı ile enerji fiyatları keskin bir şekilde arttı. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması küresel enerji arzı açısından risk oluşturmaktadır" şeklinde konuştu.

'TALEP KOMPOZİSYONU DEZENFLASYON SÜRECİNİ DESTEKLEMİŞTİR'

Jeopolitik gelişmelerin emtia fiyatlarını belirgin şekilde artırdığını ve enerji dışı fiyatlarının yükselmesi nedeniyle küresel büyümenin yavaşlayacağını söyleyen Karahan, Türkiye'nin dış talebinin ise zayıflayacağını öngördüklerini kaydetti. Yurt içi ekonomik gelişmelere ilişkin konuşan Karahan, "Talep kompozisyonu dezenflasyon sürecini desteklemiştir. Sıkı para politikamızın hedeflenen bir sonucu olarak, talep kompozisyonunda dengeli seyir devam etmektedir. Nitekim 2025 yılında tüketimin büyümeye katkısının 2023 yılına kıyasla, belirgin olarak gerilediğini, yatırımların katkısının ise devam ettiğini görüyoruz. Küresel ticareti sınırlayıcı tarife ve korumacı önlemlerin etkisiyle 2025 yılında net ihracatın katkısı negatife dönse de sıkılaştırma öncesine göre daha dengeli bir resim mevcut. Şubat itibarıyla sanayi üretimi yatay seyrederken hizmet üretimi artmıştır. Yılın ilk çeyreğine dair göstergelere bakacak olursak; 2025 yılının üçüncü çeyreğinde gerileyen sanayi üretiminin, takip eden iki çeyrekte yatay bir seyir izlediğini görüyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

'ENFLASYON YÜKSEK SEYRİNİ KORUMAKTADIR'

Karahan, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Nisan ayı enflasyon rakamı ile toplam enflasyon rakamını paylaşarak, şöyle devam etti:

"Mayıs 2024’te ulaşılan zirve ile kıyaslandığında, enflasyonda belirgin bir düşüş yaşanmakla birlikte enflasyon yüksek seyrini korumaktadır. Enflasyonun ana eğiliminde bir miktar yükseliş gözlenmektedir. Enflasyonun yakın dönemdeki seyrini değerlendirmek için ana eğilim göstergelerine başvuruyoruz. Yıllık enflasyon, geçmiş dönem artışları bünyesinde barındırdığından, yakın dönem görünümü yeterince yansıtmayabiliyor. Göstergelerin son 3 aylık ortalamaları enflasyonun ana eğiliminde bir miktar yükselişe işaret ediyor. Enflasyon çekirdek gruplarda gerilerken gıda ve enerjide yükselmiştir. Nitekim yılın ilk 4 ayındaki fiyat artışlarına baktığımızda, geçen yıla kıyasla enflasyonun temel mal ve hizmet gibi çekirdek gruplarda yavaşladığını, ancak gıda ve enerjide yükseldiğini görüyoruz. Yılın ilk aylarında gıda grubu enflasyona artırıcı yönde katkıda bulundu."

'ENFLASYON BEKLENTİLERİ ARZU ETTİĞİMİZ ÖLÇÜDE GERİLEMİYOR'

Savaş nedeniyle enflasyonist baskının arttığını ancak hizmet enflasyonundaki düşüşlerin sürdüğünü kaydeden Karahan, "Bir önceki toplantımız ile bu dönemi kıyasladığımızda, enflasyon beklentilerinin arzu ettiğimiz ölçüde gerilemediğini görüyoruz. Beklentiler, halen enflasyon tahminlerimizin üzerinde seyrediyor. Yılın ilk aylarında gıda fiyatları yüksek seyretti; sonraki dönemde ise Orta Doğu'daki gelişmeler, enflasyon görünümü üzerinde belirsizliğe yol açtı. Buna istinaden enflasyon beklentilerinde bozulma izledik. Bu dönemde jeopolitik gelişmelerin olası ikincil etkileri önem taşımaktadır. Gerilimin ne kadar süreceği enflasyon görünümü açısından kritik bir risk unsurudur. 2026 yılı ocak ayında, para politikası adımlarımızın büyüklüğünü gözden geçirdik ve politika faizini 100 baz puanlık bir indirimle yüzde 37 seviyesine getirdik. Ancak, şubat ayı sonunda Orta Doğu’da başlayan gerilim kaynaklı artan belirsizlikler, ham petrol, doğal gaz ve emtia fiyatlarında yüksek oynaklıklara ve artışa neden oldu. Söz konusu unsurların enflasyon görünümü üzerinde oluşturabileceği riskleri sınırlamak amacıyla zamanlı bir şekilde bazı tedbirler aldık" dedi.

Karahan ayrıca savaşın etkilerini sınırlandırmak için sıkı para politika duruşunu sürdürdüklerini ve Merkez Bankası'nın güçlü rezerv pozisyonunu devam ettirdiğini ifade etti.

‘PARA POLİTİKASI ARAÇLARINI ETKİN BİR BİÇİMDE KULLANIYORUZ’

Merkez bankası Başkanı Fatih Karahan, yaptığı sunumun ardından milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Karahan, enflasyon politikası ile ilgili sorular üzerine, “Öncelikle belirtmek isterim ki; Merkez Bankaları tüm dünyada teknik kurumlardır, Merkez Bankamız da bu doğrultuda hareket eden bir devlet kurumudur. Bu bağlamda, kararlarımızı her şeyden önce fiyat istikrarına ulaşacak şekilde alıyoruz. Bunun için de talep ve beklenti yönetimi yaparak dezenflasyonu patikamızda uyumlu bir şekilde tesis edecek sıkılığı sağlıyoruz. Bu sıkılığın da finansal sistem üzerinden dezenflasyona etkilerini, aktarım mekanizmasını yakından izliyoruz. Birkaç yıla yayılan bir süreçten bahsediyoruz çünkü bir süredir yüksek enflasyon ortamındayız. Dolayısıyla bu durum uzun sürüyor. Bu süre zarfında da yurt içi ve yurt dışı kaynaklı çeşitli şoklar gerçekleşmesi beklenirdi ve nitekim de gerçekleşti. Yaptığımız işin önemli bir parçası da aslında bu şoklarla baş etmek, bunlara doğru tepkiyi verebilmek. Merkez Bankası olarak bizim görevimiz de dolayısıyla bu şokların dezenflasyon sürecine etkilerini minimize etmek, en aza indirmek, bunu yaparken de elimizdeki tüm para politikası araçlarını en etkin biçimde kullanıyoruz. Enflasyon yılın ilk 4 ayında birikimli olarak yüzde 14'ü geçti. Bu, bizim sene başındaki tahminlerimizin oldukça üzerindedir” ifadelerini kullandı.

‘2025 YILINDA RAPORLANAN ZARAR 1,65 TRİLYON’

Merkez Bankası’nın, Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat nedeniyle zarar edip etmediğine ilişkin soru üzerine Karahan, “2025 yılında raporlanan zararımız 1,65 trilyon. Temel olarak burada parasal sıkılaşma ve sterilizasyon giderlerindeki artış faiz giderlerini artırdı. KKM uygulaması sona erdiği için bu yıl KKM ve diğer döviz kazandırıcı işlem giderleri geçen yıla göre oldukça azaldı. Geçtiğimiz dönemde KKM ödemeleri ciddi miktardaydı ve bizim de rezerv biriktirme stratejimiz sonucunda sistemde likidite fazlası oluşmuştu, bunun sterilizasyonu kaynaklı faiz giderlerinde bir artış oldu; zararın temel kaynağı bu. Oluşan zararları politika setinin bütüncül etkileriyle birlikte düşünmek gerekiyor, öyle ele almak daha doğru. Merkez bankalarının zarar etmeleri, politikalarını etkili bir şekilde uygulamalarına engel değil. KKM giderleriyle alakalı şeffaflık konusunda bir sorunumuz olduğunu düşünmüyorum, her senenin faaliyet raporuna bakacak olursanız KKM giderlerini net bir şekilde orada raporluyoruz. 2023 yılında KKM gideri 833 milyar lira, 2024 yılında 240 milyar lira, 2025 yani geçen sene de 166 milyar lira” diye konuştu.

‘REZERVLERİMİZ 171 MİLYAR DOLAR’

Karahan, Merkez Bankası’nın şoklara karşı döviz müdahalelerine ilişkin, “Merkez Bankası olarak olası şoklara karşı gerekli döviz likiditesini bulundurmak amacıyla rezerv tutuyoruz. Kur politikamızı da TL'deki yüksek oynaklıkları sınırlayacak şekilde yürütüyoruz. Dolayısıyla müdahalelerimiz de bunların etrafında şekilleniyor. Neden dönem dönem baskı yaşanabiliyor? Yurt içi ve yurt dışı çeşitli gelişmeler olması, jeopolitik gelişmeler, küresel sermaye hareketleri, dış ticaret dengesindeki mevsimsel etkiler, yurt içi gelişmeler ve altın fiyatlarındaki hareketler; bunlar rezervlerdeki dalgalanmaların temel sebepleri ama piyasalardaki oynaklığın normalleşmesini takiben de rezervlerin seyri olağan seyrine dönüyor. Nitekim, 2025 yılı başında 155 milyar dolar seviyesinde olan brüt rezervlerimiz 24 Nisan 2026 tarihi itibarıyla 171 milyar dolar seviyesinde. Son olarak, TCMB görev ve sorumluluğundaki veriler uluslararası standartlar dâhilinde son derece şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılmakta, rezerv seviyesinin gelişimine ilişkin veriler analitik bilançoda da günlük olarak yayınlanmaktadır” dedi.

‘DEZENFLASYON SÜRECİNİN DEVAMI İÇİN SIKI PARA POLİTİKASI DURUŞUMUZU SÜRDÜRÜYORUZ’

Enflasyon hedef ve tahminleriyle ilgili toplantıda dile getirilen değerlendirmeleri hatırlatan Karahan, “Dezenflasyon sürecinin devamı için sıkı para politikası duruşumuzu sürdürüyoruz. Burada temel önceliğimiz enflasyonda kalıcı bir düşüşü sağlamak. Jeopolitik gelişmeler ve petrol fiyatları kısa vadede risk oluşturabiliyor ancak bu gelişmenin enflasyon üzerinde kalıcı etki yaratmasına izin vermemek önemli. Özellikle beklentiler ve fiyatlama davranışları üzerinden oluşabilecek ikincil etkileri yakından izliyoruz ve gerekli politika tepkisini de zamanında veriyoruz. Hizmet enflasyonundaki katılık ise büyük ölçüde geçmişe endeksleme davranışından kaynaklanıyordu. Bu davranışı zayıflatmaya yönelik aldığımız önlemler, talepteki dengelenme ve beklentilerdeki iyileşmeyle birlikte bu alanda da bir miktar çözülme olduğunu görüyoruz, bunun devam ediyor olması önümüzdeki dönem için önemli” değerlendirmesinde bulundu. Karahan ayrıca enerji ve gıda fiyatlarında düzelme olmasına rağmen enflasyonist etkilerin devam edebileceğini ekledi.

Karahan, dezenflasyon sürecinin dar gelirli vatandaşa maliyet yüklemek için uygulanmadığını aksine vatandaşın alım gücünü koruyan tek kalıcı çözüm olduğu için sürdürüldüğünü ifade ederek, şöyle devam etti;

“Sıkı para politikası ve dezenflasyon süreci kısa vadede bazı zorlukları beraberinde getirebilir. Fiyat istikrarı kalıcı refah artışının tek çözümüdür. Bu nedenle temel amacımız, fiyat istikrarını sağlayarak dar gelirli vatandaşımızın refahının kalıcı olarak artırılması. Bununla birlikte 2026 yılı için halen pozitif büyüme öngörüyoruz. Zaten nisan ayı verisine baktığımızda da aslında bunun emarelerini görebilirsiniz. İhracatın güçlü gerçekleştiğini görüyoruz, bu gelişmede farklı coğrafyalardan kayan bir talep olduğunu da değerlendiriyoruz. Bunun etkili olmuş olabileceğini değerlendiriyoruz."

‘FAİZİ SABİT TUTARAK DEVAM EDİYORUZ’

Bankanın faiz politikasıyla ilgili konuşan Karahan, “Burada para politikası kararlarını alırken tek bir veriye dayalı hareket etmiyoruz; enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla kararlarımızı alıyoruz. Son döneme bakacak olursak ocak ayında yani bu olaylar başlamadan çok daha önce aslında para politikası adımlarımızın indirim adımlarının büyüklüğünü azalttık ve bu adım aslında bir faiz indirimiydi ama para politikasında bir gevşeme değildi. Daha sonra, şubat ayı sonunda jeopolitik gelişmelerin enflasyon görünümü üzerinde oluşturabileceği riskleri de değerlendirerek zamanlı bir şekilde tedbirler aldık. Bir süredir de enflasyon üzerindeki hem belirsizlik ortamı, savaşın yarattığı belirsizlik ortamını da göz önünde bulundurarak, sabit tutarak devam ediyoruz” ifadelerini kullandı.

TOPLANTI SONA ERDİ

Karahan’ın soruları cevaplandırmasının ardından toplantı sona erdi. (DHA)

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, nisan ayı enflasyon verilerine ilişkin sanal medya hesabından açıklama yaptı. Bakan Şimşek, "Nisanda enflasyon aylık yüzde 4,2, yıllık yüzde 32,4 gerçekleşti. Hizmetlerde enflasyon geçen yılın aynı dönemine göre 14,3 puan iyileşerek yıllık yüzde 40,3, temel mallarda yüzde 16,5 oldu.

Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle artan enerji ve emtia fiyatları kısa vadede enflasyon görünümü üzerinde baskı oluştursa da, bu etkileri sınırlamak amacıyla bütçe imkanları çerçevesinde gerekli adımları atıyoruz. Enflasyondaki yükselişin geçici olduğunu değerlendiriyor ve dezenflasyonun devam etmesini öngörüyoruz. Kalıcı fiyat istikrarını sağlayarak vatandaşlarımızın refahını artıracak politikalarımızı kararlılıkla uygulamayı sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı. (DHA)

Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü (OAPEC), Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) üyelikten ayrılmasına ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, “OAPEC Genel Sekreterliği, BAE Enerji ve Altyapı Bakanı Süheyl el-Mezrui'nin örgütün Bakanlar Konseyi dönem başkanı Libya Petrol ve Gaz Bakanı Halife Receb Abdussadık'a gönderdiği ve BAE'nin örgüt üyeliğinden çekilme kararını içeren yazı hakkında bilgilendirildi. Söz konusu karar 1 Mayıs 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi” ifadelerine yer verildi.

TÜİK, Nisan 2026 dönemine ilişkin enflasyon verilerini açıkladı. Buna göre; nisan ayında tüketici enflasyonu bir önceki aya göre yüzde 4,18, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 14,64, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,37 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 32,43 arttı.

YILLIK GIDA ENFLASYONU YÜZDE 34,55

Tüketici fiyatlarında en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 34,55 artış, ulaştırmada yüzde 35,06 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 46,60 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,72, ulaştırmada 5,66 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 6,30 yüzde puan oldu. En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3,70 artış, ulaştırmada yüzde 4,29 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 7,99 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 0,95, ulaştırmada 0,73 ve konutta 0,90 yüzde puan oldu. Endekste kapsanan 174 alt sınıftan 2026 yılı Nisan ayı itibarıyla, 19 alt sınıfın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 8 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı. 147 alt sınıfın endeksinde ise artış gerçekleşti.

KİRA ARTIŞ ORANI

Tüketici enflasyonunun 12 aylık ortalaması baz alınarak hesaplanan kira artış oranı yüzde 32,43 oldu. Mayıs ayında ev ve iş yeri kiraları yüzde 32,43'e kadar artırılabilecek.

YURT İÇİ ÜRETİCİ ENFLASYONU YILLIK YÜZDE 28,59

Nisan ayında yurt içi üretici fiyatları, bir önceki aya göre yüzde 3,17, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 10,99, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 28,59 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 26,48 arttı. (DHA)

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nden (OPEC) yapılan açıklamada, Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ile Umman'ın, küresel piyasa koşulları ve görünümünü değerlendirmek üzere çevrim içi toplantı gerçekleştirdiği bildirildi. Toplantıda, Nisan 2023'te açıklanan günlük 1,65 milyon varillik gönüllü üretim kesintilerinin ele alındığı kaydedilen açıklamada, söz konusu ülkelerin petrol piyasasında istikrarı destekleme yönündeki ortak taahhütleri ve Nisan 2023'te duyurulan ek gönüllü kesintiler kapsamında haziran itibarıyla günlük 188 bin varillik üretim ayarlaması yapmaya karar verdikleri aktarıldı. Açıklamada kararın, piyasa koşullarına göre durdurulabileceği veya geri çevrilebileceği de ifade edildi.

Bakan Şimşek, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Ülkemizi hizmet ihracatında önemli bir merkez haline getirme hedefi doğrultusunda döviz kazandırıcı faaliyetleri desteklemeye devam ediyoruz.

Hizmet ticaret fazlası 63 milyar dolara ulaşarak bu alandaki potansiyelimizi açıkça ortaya koymaktadır. Birçok hizmetlerde kazancın tamamının ülkemize getirilmesi şartıyla, vergi indirimini yüzde 100’e çıkararak yüksek katma değerli hizmet ihracatındaki küresel konumumuzu daha da güçlendireceğiz" ifadelerine yer verdi.

THY, Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) faaliyet raporunu paylaştı. Dün paylaşılan rapora göre hava yolu şirketi küresel jeopolitik gerilimler, uçak üretiminde yaşanan darboğaz ve motor problemlerine rağmen yolcu kapasitesini 2026 yılının birinci çeyreğinde yüzde 9 arttırdı.

Raporda “Yılın ilk üç ayında ortaklığımızın taşıdığı yolcu sayısı yüzde 13 artarak 21,3 milyona ulaşmıştır. Bununla birlikte Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenliği Örgütü (Eurocontrol) verilerine göre Türk Hava Yolları, 2026 yılının birinci çeyreğinde network taşıyıcılar arasında Avrupa’da en fazla sefer yapan hava yolu olmuştur. İstanbul Havalimanı’ndaki yüksek teknolojiyle donatılan, dünyanın en büyük kargo terminalleri arasında yer alan SMARTIST’in sunduğu imkanlar ve Türk Hava Yolları’nın benzersiz genişlikte uçuş ağı sayesinde Turkish Cargo, dünyada lider hava kargo markaları arasındaki pozisyonunu daha da güçlendirmiştir. Ortaklığımız Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği IATA’nın verilerine göre 2026 yılının Ocak-Mart döneminde yüzde 6,9 pazar payı ile dünyanın en büyük hava kargo taşıyıcısı olmuştur” denildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, TÜİK'in açıkladığı turizm istatistiklerini değerlendirdi.

Şimşek, "Turizm sektörü dirençli görünümünü koruyor. Martta turizm gelirleri yıllık yüzde 1,3 arttı. Böylece ilk çeyrekte yıllıklandırılmış turizm geliri 65,6 milyar dolara, ziyaretçi sayısı 64,1 milyon kişiye ulaştı. Küresel ticarette zorlukların arttığı bu dönemde hizmet ticaretinin önemi daha da öne çıkıyor. Jeopolitik gelişmelerin turizm sektörü üzerindeki etkilerini sınırlamak için gereken adımları hızla attık. Turizm destek paketi ile sektöre ilave teminat ve kredi imkanı sağladık. Cari dengedeki kazanımları kalıcı hale getirmek için döviz kazandırıcı sektörleri desteklemeye devam edeceğiz" ifadelerine yer verdi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) düzenlenen basın toplantısında 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin turizm verilerini açıkladı. Toplantıda ayrıca bölgesel gelişmelerin turizme yansımaları, 2026 yılı turizm hedefleri ve önümüzdeki döneme ilişkin yol haritası ele alındı.

'BU YILI 3 MİLYON 131 BİN ZİYARETÇİ İLE KAPATTIK'

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "2025 yılını turizmde 64 milyon ziyaretçi ve 65.2 milyar dolar turizm geliri ile kapattık. Rakamlar Türkiye'nin turizmde yalnızca güçlü bir destinasyon değil, aynı zamanda kriz yönetimi konusunda ne kadar yüksek bir kapasiteye sahip olan bir ülke olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bu yıl da aynı kararlılıkla ve mevcut tecrübelerimizle sektörümüz ve devlet el ele vererek yolumuza devam edeceğiz. 2026 yılının ilk çeyreğinde elde ettiğimiz veriler, tüm bu küresel zorluklara rağmen turizmde yılı artı da karşıladığımızı göstermektedir. İlk etapta ziyaretçi sayılarıyla başlayalım. İlk ay biliyorsunuz, ocak ayında geçen yıl 2 milyon 950 bin ziyaretçi ile kapatmıştık. Bu yılı 3 milyon 131 bin ziyaretçi ile kapattık. Yüzde 6.1'lik bir artış gerçekleşti" dedi.

'SAVAŞIN ETKİSİ OLMASAYDI MART AYINDA CİDDİ BİR BÜYÜME İLE KARŞILAŞACAKTIK'

Bakan Mehmet Nuri Ersoy, "Şubat ayını da geçen yıl 2 milyon 899 bin ziyaretçi ile kapatmıştık. Bu yılı 2 milyon 848 bin ziyaretçi ile eksi yüzde 1.7 ile kapattık. Burada Ramazan'ın etkisi var. Ramazan ayında biliyorsunuz ortalama yüzde 25'lere varan kayıplar oluyor Türkiye'ye olan seyahat taleplerinde. Geçen sene Ramazanın tamamı Mart ayına denk geliyordu. Bu sene Şubat'ın son 10 gününe kayma oldu. Ramazan her yıl 10 gün öne geldiği için o yüzden aslında şubat ayındaki eksi, teknik bir eksi. Ramazan ayının, Şubat'ın son 10 gününün Ramazan ayına denk gelmesi sebebiyle orada eksi gerçekleşti. Mart ayında Ramazan'dan bu sefer artı pozitif etkisi var. Çünkü Ramazan 30 gün yerine 20 günü denk geliyor Mart ayına. Oradan bir pozitif etkisi oldu. Ancak 28 Şubat'ta başlayan Amerika-İsrail-İran savaşının olumsuz etkilerini gördük. Ama buna rağmen geçen yıl 2 milyon 995 bin olan ziyaretçi sayısı Mart ayında 3 milyon 240 bin olarak gerçekleşti. Bu da yüzde 8.2'lik bir artışa denk geliyor. Ama eğer savaşın etkisi olmasaydı Mart ayında çok ciddi bir büyüme ile karşılaşacaktık. Çift haneli ve yukarı yönlü, çok ciddi şekilde yukarı yönlü bir büyüme ile karşılaşacaktık" diye konuştu.

'GECELİK KİŞİ BAŞI HARCAMA 102 DOLARA ÇIKTI'

Ülkeler bazında Türkiye'yi ziyaret edenlere değinen Bakan Ersoy, "İlk beş ziyaretçiye baktığımız zaman, Almanya'nın 678 bin ziyaretçi ile ilk çeyreği birinci sırada kapattığını görüyoruz. Onu yine her zaman olduğu gibi Rusya 651 bin ziyaretçi ile izliyor. Bulgaristan 539 bin ziyaretçi ile 3'üncü sırada kapattı. İran 527 bin ziyaretçi ile 4'üncü sırada kapattı. Ve Birleşik Krallık da 314 bin ziyaretçi ile 5'inci sırada kapattı. Ortalama kalış sürelerine baktığımız zaman geçen sezon 10.96 olan ilk çeyrek ortalama kalış süresi bu yıl 10.92 oldu. Toplam ziyaretçi bazında baktığınız zaman yüzde 0.3'lük minör bir ziyaretçi daralması olmuş. Yıl sonu hedefi ortalamasına baktığımızda aslında beklentimizden biraz daha az daraldığını görüyoruz. Bizim için en önemli veri biliyorsunuz neydi? Kişi başı gecelik harcama. Burada 2017'de devraldığımızda biliyorsunuz 68 dolardı ilk çeyrekte, 74 dolar yıl ortalamasıydı ve biz strateji değişikliğine gitmiştik Türkiye'de. Artık ne demiştik? Sadece nicelik değil, niteliğin de ön planda olduğu bir strateji ile ilerleyeceğiz demiştik. Stratejinin sonuçlarını da son yıllarda ciddi bir şekilde karşılığında görüyoruz. 74 dolar olan biliyorsunuz ortalama 2025'te 100 dolara çıkmıştı geçen sene, yıl ortalaması. Bu seneki hedefimizde 103 dolardı. İlk çeyrekte gerçekleşmelere baktığımızda geçen sene 99 dolar olan gecelik kişi başı harcamanın 102 dolara çıktığını görüyoruz. Yıl sonundaki hedefimizle paralel bir şekilde gelişmiş" dedi.

'GECELİK KİŞİ BAŞI HARCAMA BU SENE 119 DOLARA ÇIKTI'

Bakan Ersoy, "Burada yabancılardaki veya yurt dışı yerleşik ayrımına soktuğumuzda yabancılardaki artışın yaklaşık yüzde 2.2 olduğunu görüyoruz. Geçen sene 116 dolar olan yabancı turist gecelik kişi başı harcamanın bu sene 119 dolara çıktığını, yüzde 2.2'lik bir artış olduğunu görüyoruz. Yurt dışı yerleşik vatandaşlarda da ciddi bir artış var harcamalarında. Geçen sene 67 dolar olan harcama bu sene 72 dolara kadar çıkmış, yüzde 7'lik bir artış olmuş. Ortalamasını aldığımız zaman da ağırlıklı ortalamasını yüzde 2.8'lik bir yıl sonu hedeflerimizle orantılı bir artış olduğunu görüyoruz. Hem kişi başı gecelik gelirdeki artışın hem ziyaretçi sayısındaki artışın turizm gelirlerine pozitif yansımasını da zaten ilk çeyrek raporunda görüyoruz. Geçen sene ilk çeyrekte 9 milyar 944 milyon olan turizm gelirinin 9 milyar 896 milyon olarak bu yıl gerçekleştiğini görüyoruz. Bu da yaklaşık yüzde 4.2'lik bir artışa denk geliyor" şeklinde konuştu

'TÜRKİYE'NİN ADI ÇOK GÜÇLÜ BİR ŞEKİLDE GÜNDEME TAŞINMIŞTIR'

Bakan Ersoy, "Formula 1, UEFA Avrupa Ligi finali gibi küresel organizasyonlar ve Andrea Bocelli, Kenya West, Scorpions, Pet Shop Boys gibi dünya yıldızlarının stadyum konserlerine ev sahipliği yapıyoruz. Sadece Formula 1 açıklamasının yapıldığı ilk 4 gün içerisinde 50'den fazla ülkede 2 bini aşkın haberle küresel medyada güçlü bir yankı oluşmuş, yaklaşık 650 milyonluk bir erişime ulaşılmıştır. Turizmde öncelikli hedef pazarlarınızın tamamında Türkiye'nin adı çok güçlü bir şekilde gündeme taşınmıştır. Bu tablo doğru zamanda atılan doğru adımların uluslararası algıya ne denli hızlı yansıtıldığını açıkça ortaya koymaktadır. Sosyal medya tarafında ise lansmanın ilk 4 gününde 200 milyona yakın etkileşim elde edilmiştir. 177'den fazla ülkede yapılan paylaşımlar organizasyonun küresel ölçekte bir viral etki oluşturduğunu göstermektedir. 44'ten fazla dilde içerik üretilmesi ve milyonlarca izlenmeye ulaşan video içerikleriyle birlikte Formula 1 Türkiye Grand Prix'si yalnızca spor dünyasında değil, ana akım uluslararası iletişim kanallarında da 1'inci sınıf bir gündem başlığı haline gelmiştir. Bu da bizlere turizmi destekleyen her büyük organizasyonun aynı zamanda güçlü bir tanıtım enstrümanı olduğunu bir kez daha net şekilde göstermektedir" dedi.

TÜİK, Mart 2026 dönemine ilişkin hizmet üretici fiyat endeksi verilerini açıkladı. Buna göre; hizmet üretici fiyatları bir önceki aya göre yüzde 4,06, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 14,47, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 35,94 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 35,63 arttı.

ULAŞTIRMA VE DEPOLAMA HİZMETLERİNDE YILLIK YÜZDE 38,26 ARTIŞ

Bir önceki yılın aynı ayına göre, ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 38,26 artış, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 32,31 artış, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 32,54 artış, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 40,30 artış, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 36,52 artış, idari ve destek hizmetlerde yüzde 34,36 artış gerçekleşti. Bir önceki aya göre, ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 7,01 artış, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 1,78 artış, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 1,86 artış, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 4,19 artış, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 0,92 artış, idari ve destek hizmetlerde yüzde 3,96 artış gerçekleşti. (DHA)

TÜİK, Mart 2026 dönemine ilişkin dış ticaret istatistiklerini açıkladı. Buna göre; ihracat 2026 yılı Mart ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,4 azalarak 21 milyar 899 milyon dolar, ithalat yüzde 8,2 artarak 33 milyar 120 milyon dolar olarak gerçekleşti. İhracat 2026 yılı Ocak-Mart döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 azalarak 63 milyar 227 milyon dolar, ithalat yüzde 4,7 artarak 91 milyar 895 milyon dolar olarak gerçekleşti.

DIŞ TİCARET AÇIĞI ARTTI

Mart ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 56 artarak 7 milyar 195 milyon dolardan, 11 milyar 221 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Mart ayında yüzde 76,5 iken, 2026 Mart ayında yüzde 66,1'e geriledi. Ocak-mart döneminde dış ticaret açığı yüzde 27,5 artarak 22 milyar 486 milyon dolardan, 28 milyar 667 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Ocak-Mart döneminde yüzde 74,4 iken, 2026 yılının aynı döneminde yüzde 68,8'e geriledi.

EN FAZLA İHRACAT YAPILAN ÜLKE ALMANYA OLDU

Mart ayında ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 1 milyar 820 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 1 milyar 419 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 1 milyar 378 milyon dolar ile ABD, 1 milyar 217 milyon dolar ile İtalya, 996 milyon dolar ile Fransa takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 31,2'sini oluşturdu. Ocak-mart döneminde de ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 5 milyar 452 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 3 milyar 944 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 3 milyar 830 milyon dolar ile ABD, 3 milyar 374 milyon dolar ile İtalya ve 2 milyar 706 milyon dolar ile Fransa takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 30,5'ini oluşturdu.

İTHALATTA İLK SIRAYI ÇİN ALDI

İthalatta Çin ilk sırayı aldı. Mart ayında Çin'den yapılan ithalat 4 milyar 759 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 3 milyar 511 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 2 milyar 538 milyon dolar ile Almanya, 1 milyar 620 milyon dolar ile İsviçre, 1 milyar 516 milyon dolar ile ABD izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 42,1'ini oluşturdu. Ocak-mart döneminde ithalatta ilk sırayı Çin aldı. Çin'den yapılan ithalat 13 milyar 167 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 9 milyar 87 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 6 milyar 619 milyon dolar ile Almanya, 4 milyar 680 milyon dolar ile ABD, 4 milyar 579 milyon dolar ile İsviçre izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 41,5'ini oluşturdu. (DHA)

TÜİK, 2026 yılı 1'inci çeyreğine ilişkin turizm istatistiklerini açıkladı. Buna göre; turizm geliri bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 4,2 artarak 9 milyar 896 milyon 456 bin dolar oldu. Ziyaretçilerden elde edilen turizm geliri 9 milyar 694 milyon 574 bin dolar, transfer yolculardan elde edilen turizm geliri ise 201 milyon 883 bin dolar oldu. Ziyaretçilerin turizm gelirinin yüzde 25,6'sını Türkiye'yi ziyaret eden yurt dışı ikametli vatandaşlar oluşturdu. 1'inci çeyrekte ziyaretçiler tarafından yapılan harcamaların 8 milyar 469 milyon 691 bin dolarını kişisel harcamalar, 1 milyar 224 milyon 883 bin dolarını ise paket tur harcamaları oluşturdu.

ZİYARETÇİ SAYISI YÜZDE 1,5 ARTTI

Türkiye'den çıkış yapan ziyaretçi sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1,5 artarak 9 milyon 258 bin 129 kişi oldu. Ziyaretçilerin yüzde 25,7'sini 2 milyon 376 bin 343 kişi ile yurt dışında ikamet eden vatandaşlar oluşturdu. Bu çeyrekte Türkiye'de geceleme yapan ziyaretçilerin gecelik ortalama harcaması 102 dolar oldu. Yurt dışında ikamet eden vatandaşların gecelik ortalama harcaması ise 72 dolar oldu. Bu çeyrekte ziyaretçilerden elde edilen turizm geliri içindeki yeme içme harcamalarının payı yüzde 27, uluslararası ulaştırma harcamalarının payı yüzde 15,8, konaklama harcamalarının payı ise yüzde 13 oldu. Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre konaklama harcamaları yüzde 21,2, sağlık harcamaları yüzde 18,4, yeme içme harcamaları ise yüzde 13,7 arttı.

Yılın 1'inci çeyreğinde ziyaretçiler yüzde 55,3 ile en çok 'gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler' amacıyla geldi. İkinci sırada yüzde 26,8 ile 'akraba ve arkadaş ziyareti', üçüncü sırada ise yüzde 8,2 ile 'alışveriş' yer aldı. Yurt dışı ikametli vatandaşlar ise yüzde 66,7 ile en çok 'akraba ve arkadaş ziyareti' amacıyla geldi.

TURİZM GİDERİ YÜZDE 9,1 AZALDI

Turizm gideri, geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 9,1 azalarak 2 milyar 224 milyon 603 bin dolar oldu. Bunun 1 milyar 730 milyon 729 bin dolarını kişisel, 493 milyon 874 bin dolarını ise paket tur harcamaları oluşturdu. Bu çeyrekte yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 13,1 artarak 2 milyon 936 bin 279 kişi oldu. Bunların kişi başı ortalama harcaması 758 dolar olarak gerçekleşti. (DHA)

ABD Merkez Bankası (Fed), faiz kararını açıkladı. Fed, politika faizini piyasa beklentisi doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bıraktı.

Bakan Işıkhan, TBMM'de AK Parti grup toplantısı öncesi gazetecilerin sorularını yanıtladı. Bakan Işıkhan, maden işçilerinin Ankara'da gerçekleştirdikleri ve dün uzlaşıyla sonuçlanan eyleme ilişkin, "Doruk Madencilik ile ilgili süreci baştan beri yakından takip ediyoruz. Burada Teftiş Başkanlığımızı talimatlandırdım. 2023 yılında bu firmaya 2 milyon lira bir ceza kestik işçi alacaklarının ödenmemesi nedeniyle. Daha sonra 2025 yılında da ne yazık ki aynı sebepten dolayı firmaya 20 milyona yakın bir ceza öngördük. Dün suhulet ve sağduyuyla o süreç tamamlandı. Biz çalışma barışının korunmasına ve devamına değer veriyoruz. Sendikalarımız ve işverenlerimizle yaptığımız görüşmelerimizde, bakan yardımcılarımızla dün bir görüşme gerçekleştirildi. Bunun neticesinde sağduyuyla maden işçilerimizin alacaklarının ödenmesi konusunda işverenlerimiz taahhütte bulundular" dedi.

'TARİHİ SEVİYELERE ULAŞMIŞ DURUMDAYIZ'

Bugün açıklanan iş gücü istatistiklerini değerlendiren Işıkhan, "Emekçilerimize haklarının verilmesinin yanında istihdamda, iş gücüne katılımda tarihi seviyelere ulaşmış durumdayız. İşsizlik oranı yüzde 8,1 olarak açıklandı. Bunun arkasında 24 yıldır Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürüttüğümüz aktif iş gücü politikalarımızın önemli etkilerini görüyoruz. GÜÇ (Gençliğin Üretim Çağı) programı özellikle gençlere yönelik çok ama çok önemli bir istihdam hamlesi olacaktır. 5 alt projeden oluşan bu hamlemizi de inşallah, zaten büyük bir kısmı şu anda uygulamada yerini almış durumda, bundan sonraki süreçte de hem gençlerimizin yanında hem kadınlarımızın iş gücüne katılımı konusunda, dezavantajlı gruplarımız da dahil olmak üzere istihdamı artırmak yönünde çabalarımızı sürdüreceğiz. Genç işsizlik oranımızda da bir 0,3 puan gibi bir düşüş yaşandı. Uyguladığımız politikaların sonuçlarını görebilmek çok önemli. 35 aydır tek haneli seviyelerde seyrediyor işsizlik oranı. Etrafımızda yaşanan süreci sizler çok iyi takip ediyorsunuz. Savaş sarmalında dahi Türkiye'nin güçlü bir ekonomisi var. Genç istihdam yapısı ve dinamik bir yapıya sahip" şeklinde konuştu.

EMEKLİLERİN BAYRAM İKRAMİYELERİ

Emeklilerin bayram ikramiyelerinde artış yapılmayacağını söyleyen Işıkhan, "Ramazan Bayramı'nda verdiğimiz ikramiye tutarını, Kurban Bayramı'nda kıymetli emeklilerimize vereceğiz. Erken verilmesi konusunda bir çalışma yaparız" dedi.

'SÜRECİ BAŞARIYLA YÖNETTİK'

Işıkhan, Kurtuluş Parkı'nda eylem yapan maden işçilerini neden ziyaret etmedikleri yönündeki soruya ise "Kurtuluş Parkı'nda eylem yapan işçilerin temsilcileriyle görüştük. Onları bakanlığımıza davet ettik. Taleplerini işvereni karşıya oturtarak, işçi ve işveren sendikalarını yan yana getirerek bu süreci başarıyla yönettik" cevabını verdi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM'de AK Parti grup toplantısı öncesinde gazetecilerin sorularını cevapladı. Yılmaz, "Küresel düzeyde belirsizliklerin yoğunlaştığı bir dönemde istikrarını koruyan güvenli bir ülke olarak Türkiye, tüm dünyada yatırımları ve nitelikli insan gücünü, karar alma merkezlerini cezbetmeye dönük inisiyatif aldı. Yeni bir paket açıkladık. Bu paketle ilgili çalışmaları hızla hayata geçireceğiz. Türkiye’ye küresel finanstan daha fazla pay almak, İstanbul Finans Merkezi'ni daha etkili hale getirmek, bir taraftan hem içerideki yatırımcılar hem tüm dünyadan yatırımcılar için doğrudan yatırımı (FDI) yükseltmek; bu anlamda radikal bir tedbirimiz var. Kurumlar Vergisi'ni imalatçılar, ihracatçılar için yüzde 9’a düşürüyoruz. Çok önemli adım. Hem sanayicimizi, ihracatçımızı destekleyecek hem de ülkeyi yatırımlar açısından özellikle imalat sanayi için çok cazip hale getirecek bir program. Türkiye’ye çok şey kazandıracağına inanıyorum" dedi.

TÜİK, Nisan 2026 dönemine ilişkin ekonomik güven endeksi verilerini açıkladı. Buna göre; ekonomik güven endeksi nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 1,5 oranında azalarak 96,4 değerini aldı.

Nisan ayında tüketici güven endeksi yüzde 0,5 oranında artarak 85,5 değerini, reel kesim (imalat sanayi) güven endeksi yüzde 1,4 oranında azalarak 98,6 değerini, hizmet sektörü güven endeksi yüzde 3,1 oranında azalarak 109,7 değerini, perakende ticaret sektörü güven endeksi yüzde 1,8 oranında azalarak 111,6 değerini, inşaat sektörü güven endeksi yüzde 3,6 oranında artarak 83,6 değerini aldı. (DHA)

TÜİK, Mart 2026 dönemine ilişkin iş gücü istatistiklerini açıkladı. Buna göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre 96 bin kişi azalarak 2 milyon 873 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,3 puan azalarak yüzde 8,1 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8 iken kadınlarda yüzde 10,7 olarak kaydedildi. İstihdam edilenlerin sayısı 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre 226 bin kişi artarak 32 milyon 425 bin kişi, istihdam oranı ise 0,3 puan artarak yüzde 48,5 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 66 iken kadınlarda yüzde 31,5 olarak gerçekleşti. İş gücü, 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre 129 bin kişi artarak 35 milyon 298 bin kişi, iş gücüne katılma oranı da 0,1 puan artarak yüzde 52,8 olarak gerçekleşti. İş gücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,8 iken kadınlarda yüzde 35,3 oldu.

GENÇ NÜFUSTA İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 15,3

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,5 puan azalarak yüzde 15,3 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 12,8, kadınlarda ise yüzde 20,4 kaydedildi.

İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre 0,8 saat azalarak 41,7 saat olarak gerçekleşti. Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre 1,6 puan artarak yüzde 31,5 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 21 iken işsiz ve potansiyel iş gücünün bütünleşik oranı yüzde 20,4 olarak gerçekleşti. (DHA)

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) Yükselen Piyasalar Forumu Serisi kapsamın düzenlenen 'Kritik Mineraller Forumu'na katıldı. Forum açık ve iyi işleyen piyasaların desteklenmesi, üretici ülkelerle ortaklıkların güçlendirilmesi, tedarik zinciri dayanıklılığının arttırılması ve mineral arzıyla, işleme seçeneklerini çeşitlendirmek için kamu ve özel sektör finansmanın harekete geçirilmesi konularını masaya yatırmak amacıyla düzenlendi. Foruma Bakan Bayraktar'ın yanı sıra Ticaret Bakanı Ömer Bolat, OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, OECD Türkiye Daimi Temsilcisi: Büyükelçi Kerem Alkin, Fas Krallığı Enerji Dönüşümü ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Leila Benali, İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan katıldı.

'ARZ GÜVENLİĞİ VE FİYAT DALGALANMALARI EN ÖNEMLİLERİDİR'

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, “Modern tarihin en büyük enerji krizlerinden birini, hatta belki de en büyüğünü yaşıyoruz. Bu günlerde enerjiyle ilgili her toplantının gündemindeki en önemli konu, elbette İran'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıdır. Bu gelişmeler petrol ve doğalgaz üzerinde çeşitli şekillerde büyük etkiler yaratmaktadır; ancak arz güvenliği ve fiyat dalgalanmaları en önemlileridir. Son gelişmeler, bölgesel çatışmaların etkilerinin sadece o bölgelerle sınırlı olmadığını bir kez daha bize göstermiştir. Bunlar tüm dünyayı etkilemektedir" dedi.

'KÜRESEL ENERJİ TALEBİ YÜZDE 1,3 ORANINDA ARTTI'

Küresel enerji talebinin arttığını ifade eden Bakan Bayraktar, “Dünyanın enerji talebi artıyor ve resmen 'Elektrik Çağı'na giriyoruz. Geçen yıl, küresel enerji talebi yüzde 1,3 oranında arttı. Elektrik talebi ise bu oranın iki katından fazla bir hızla büyüdü. Bu artışın ardında elektrikli araçlar, yapay zeka destekli veri merkezleri, soğutma sistemleri ve ekonomilerimizin hızla elektrifikasyonu yatıyor. Bu talebi karşılamalıyız. Bu nedenle, kritik minerallerle ilgili bugünkü toplantı tam da zamanında gerçekleşiyor. Çünkü kritik mineraller ve nadir toprak elementleri, temiz enerji teknolojilerinin yanı sıra dijital altyapı, ileri imalat ve savunma sistemleri için de vazgeçilmez hale gelmiştir" dedi.

'DOĞRU ZAMANDA, DOĞRU YERDEYİZ'

Bakan Bayraktar, “Rüzgar türbinlerinden elektrikli araçlara, yarı iletkenlerden pil depolamaya kadar, bu mineraller modern ekonomilerin merkezinde yer almaktadır. Son dönemde yaşanan aksaklıklar ve jeopolitik gerilimler, tedarik zincirlerinin artık sadece ekonomik bir mesele olmadığını açıkça ortaya koymuştur. Bunlar, koordineli ve ileriye dönük politika adımları gerektiren stratejik bir konu haline gelmiştir. Daha güçlü ve daha çeşitlendirilmiş tedarik zincirleri oluşturmak için doğru zamanda, doğru yerdeyiz" dedi.

'ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ, DEĞER ZİNCİRİNDE ŞEFFAFLIK VE ORTAK SORUMLULUĞA İHTİYACIMIZ VAR'

Bakan Bayraktar, “Ekonomilerimize güç veren hammaddeleri güvence altına almalıyız. Neden doğru yerdeyiz? Çünkü Türkiye olarak enerji ve madenciliği bir işbirliği aracı olarak görüyoruz. Doğru enerji ve madencilik projeleri 'kazan-kazan' niteliğinde olmalıdır. Amacımız, enerji diplomasisi yoluyla bölgesel istikrarı sağlamak, bölgedeki refahı artırmak ve çatışmaları önlemektir. Kritik mineraller söz konusu olduğunda, bu minerallerin üretiminin coğrafi olarak yoğunlaştığını biliyoruz, ancak daha da önemlisi, işleme ve arıtma kapasitelerinin sınırlı bölgelerde yoğunlaşmış olmasıdır. Bu dengesizlik, piyasa dinamiklerinin ötesine geçen ve ekonomik güvenliği ve endüstriyel dayanıklılığı doğrudan etkileyen yapısal kırılganlıklar yaratmaktadır. Bu nedenle, teknoloji odaklı ülkeler ve önde gelen şirketlerle aktif olarak işbirliği yapıyoruz. Temel finansmanın çok ötesine geçen ortaklıklar kurmak istiyoruz. Teknoloji transferi bunun önemli bir parçasıdır. Adil ve şeffaf piyasalar yaratmak önemli bir zorluktur. Hiçbir ülkenin, parçalanmış bir alıcı tabanına karşı hacimsel üstünlüğünü kullanmasına izin verilmemelidir. Günümüzün zorluklarıyla tek başımıza mücadele edemeyiz. Uluslararası işbirliği, değer zincirinde şeffaflık ve ortak sorumluluğa ihtiyacımız var" dedi.

'2035 YILINA KADAR RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ KAPASİTEMİZİ 120 GW'A ÇIKARMAYI HEDEFLİYORUZ'

Bakan Bayraktar, “OECD gibi kuruluşlar, küresel pazarlarda güven oluşturarak bu konuda hayati bir rol oynamaktadır. Günümüzde maden güvenliği, ulusal güvenliğin bir parçasıdır. Ve ulusal güvenlik, ekonomik refahın temelidir. Türkiye'ye gelince, bugün kurulu güç kapasitemizin yüzden 62'sinden fazlası yenilenebilir kaynaklardan gelmektedir. Geleceğe bakarken, iddialı bir hedef belirledik: 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisi kapasitemizi 120 GW'a çıkarmayı hedefliyoruz. Şebeke entegrasyonunu ve sistem esnekliğini güçlendirmek amacıyla yaklaşık 40 GW kapasiteli HVDC iletim hatlarının inşasını da planlıyoruz. Bunlar geniş kapsamlı bir yapısal dönüşümü temsil ediyor ve bu dönüşümün merkezinde kritik mineraller yer alıyor" dedi.

'TÜRKİYE'NİN KAPSAMLI KRİTİK HAMMADDE STRATEJİSİNİ RESMİ OLARAK AÇIKLAYACAĞIZ'

Bakan Bayraktar, “Bu yeniçağda, sadece kaynaklara sahip olmak yeterli değil. Bu kaynakları işleyebilmelisiniz. Bu malzemeleri rafine etmek ve gelişmiş endüstriyel süreçlere entegre etmek için orta ve alt sektörlere ihtiyacınız var. Türkiye tam da bunu inşa ediyor: Kaynak çıkarımını derin işleme kapasitesi ve yüksek teknolojili endüstriyel değer yaratımıyla birleştiriyoruz. Bu vizyon, 2025 Kritik ve Stratejik Mineraller Raporumuzda özetlenmiştir. Bu raporun bulgularına dayanarak, ayrıntılı bir yol haritasını son haline getiriyoruz. Yakında, Türkiye'nin kapsamlı Kritik Hammadde stratejisini resmi olarak açıklayacağız. Beylikova nadir toprak elementleri projesi, bu stratejinin temel taşıdır. Çünkü Beylikova'nın dünyadaki en büyük nadir toprak element yataklarından biri olduğuna inanıyoruz. En başından beri hedefimiz, eksiksiz bir değer zinciri oluşturmaktı" şeklinde konuştu.

'NADİR TOPRAK OKSİTLERİNİ ÜRETECEĞİZ'

Bakan Bayraktar, “Madencilik şirketimiz ETI Maden, ortaklarıyla birlikte bu konuda yoğun bir şekilde çalışmaktadır. Beylikova'daki pilot tesis halihazırda faaliyete geçmiş olup, şimdi de ayırma ve işleme kapasitelerini de içerecek endüstriyel ölçekli üretime doğru ilerliyoruz. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarındaki kalıcı mıknatıslar için gerekli olan nadir toprak oksitlerini üreteceğiz" dedi.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki toplantıya; Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, AK Parti Genel Başkanvekili Mustafa Elitaş, AK Parti Genel Başkan Yardımcıları Nihat Zeybekci ve Ahmet Baha Öğütken, Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel, İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Siber Güvenlik Başkanı Ümit Önal, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Şahap Kavcıoğlu, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi (KOSGEB) Başkanı Ahmet Serdar İbrahimcioğlu, Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Çakar ve bazı bakan yardımcıları katıldı.

'ŞOKLARA KARŞI DAYANIKLILIK ARTMIŞTIR'

Toplantının ardından yazılı açıklama yapıldı. Açıklamada, bugün yılın dördüncü EKK toplantısının gerçekleştirildiği belirtilerek, şöyle denildi:

"Küresel ekonomi, belirsizliklerin ve jeopolitik gerginliklerin arttığı zorlu bir dönemden geçmektedir. Uyguladığımız program sayesinde makrofinansal istikrar önemli ölçüde güçlenmiş, ekonomide kırılganlıklar azalırken şoklara karşı dayanıklılık artmıştır. Bölgemizde yaşanan gelişmelerin ekonomimize olası etkilerini en aza indirmek ve piyasaların sağlıklı işleyişini sürdürmek için gerekli tedbirler alınmaktadır. Artan petrol fiyatlarına yönelik eşel mobil sistemi geçici olarak uygulamaya alınmış, gübre başta olmak üzere kritik tarımsal girdilere yönelik dış ticaret tedbirleri getirilmiş ve stratejik stok yönetimi güçlendirilmiştir. Turizm sektörüne yönelik destek paketi devreye alınmış ve ihracatçılarımızın kefalet limitleri artırılarak finansmana erişimleri kolaylaştırılmıştır. Tedarik zincirlerinde değişimin hız kazandığı, yeşil ve dijital dönüşüm odaklı bir dönemde; yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun üretimi güçlendirmek amacıyla aktif sanayi politikalarına öncelik verilmektedir. Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi, Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi ve HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile stratejik yatırımlar ve yüksek teknolojili üretim desteklenmektedir."

'DAHA REKABETÇİ BİR YATIRIM ORTAMI AMAÇLANIYOR'

Açıklamada KOSGEB aracılığıyla KOBİ'lerin finansmana erişimini kolaylaştıran, üretim kapasitesini geliştiren, yeşil ve dijital dönüşümü hızlandıran, rekabetçiliğini güçlendiren ve inovasyon odaklı üretimleri destekleyen adımlar atıldığı vurgulanarak, "Ayrıca savunma sanayimizin yerli ve milli imkanlarla geliştirilmesi, ihracat ve yüksek teknoloji üretimi teşvik edilmekte, bu alandaki yatırım ve Ar-Ge çalışmaları desteklenmektedir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından geçtiğimiz hafta açıklanan 'Türkiye Yüzyılında Yatırımlar İçin Güçlü Merkez Programı' kapsamında atılacak hukuki, idari, mali ve kurumsal adımlarla; ülkemizin bölgesel bir yönetim merkezi haline gelmesi, küresel transit ticaretten daha fazla pay alması, girişimcilik ekosisteminin güçlenmesi ve İstanbul Finans Merkezi'nin önde gelen finans merkezlerinden biri olması hedeflenmektedir. Program çerçevesinde hayata geçirilecek yatırımcı dostu düzenlemeler, vergi teşvikleri, 'Tek Durak Büro' uygulamasıyla sadeleştirilen ve hızlandırılan bürokratik süreçler ile İstanbul Finans Merkezi (İFM) odaklı politikalar sayesinde daha rekabetçi bir yatırım ortamı oluşturulması amaçlanmaktadır" denildi.

'SAVAŞIN ETKİLERİ İSTİŞARE EDİLDİ'

Bu kapsamda, EKK toplantısında ele alınan hususlarla ilgili ise şu ifadelere yer verildi:

"İmalat sanayindeki gelişmeler ile KOBİ'lerimizin güçlendirilmesine yönelik yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir. Sanayi gücümüzün korunması, geliştirilmesi ve ihracata yönlendirilmesi konusunda 'Türkiye Yüzyılında Yatırımlar İçin Güçlü Merkez Programı' başta olmak üzere öngörülen adımların hızla hayata geçirilmesi kararlaştırılmıştır. Son dönemdeki finansal gelişmeler ele alınmış; ABD/İsrail-İran Savaşı'nın finansal piyasalar ve bankacılık sektörü üzerindeki muhtemel etkileri Kurul üyeleriyle istişare edilmiştir. İFM başta olmak üzere finansal sistemimizin küresel piyasalardan daha fazla pay almasını hedefleyen tedbirler gözden geçirilmiştir. Kamu bankalarının yurt dışında şube açmalarına ilişkin yürütülen çalışmalar ele alınmıştır. Türkiye, güçlü üretim altyapısı ve jeostratejik konumuyla önemli bir potansiyele sahiptir. Ülkemizin küresel transit ticaretteki konumunu güçlendirecek, ülkemizi enerji ve ticarette işlevsel bir koridora dönüştürecek politikaları hayata geçirmeye devam edeceğiz."

TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın döviz dönüşüm desteği uygulamasının 30 Nisan'da sona ereceğini belirterek, "Küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği, korumacılık eğilimlerinin arttığı ve ihracat pazarlarında rekabetin sertleştiği bu dönemde, Türkiye’nin üretim ve ihracat odaklı büyüme hedeflerini sürdürebilmesi için reel sektörümüzün rekabet gücünün korunması kritik önem taşımaktadır.

Bu çerçevede, söz konusu desteğin en az bir yıl daha uzatılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bununla birlikte, mevcut yüzde 3'lük döviz dönüşüm desteği hem oran itibarıyla yetersiz kalmakta hem de uygulama şartları reel sektör açısından ağır işlemektedir. Uygulamanın daha sade, erişilebilir ve öngörülebilir hale getirilmesi; destek oranının ise artırılması gerekmektedir. Bu yönde atılacak adımlar, sanayicilerimize ve ihracatçılarımıza moral verecek, firmalarımızın finansman koşullarını destekleyecek ve ihracat hacmimize olumlu katkı sağlayacaktır" ifadelerine yer verdi.