Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında, 55'in üzerinde ülkeden 1500'ü aşkın katılımcıyla COP tarihinin en büyük iş dünyası buluşması gerçekleştirildi. Zirvede konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, “Biz ekolojiyle ekonominin örtüştüğüne inanıyoruz. Doğru politikalarla birbirini destekleyici olacağına inanıyoruz" dedi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ise zirvede yalnızca 2 günde 100 bin kayıt yapıldığını açıkladı.
Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen COP31 kapsamında İş ve Yatırım Zirvesi düzenlendi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ve TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun katıldığı zirvede, iklim finansmanı, yeşil sanayileşme, temiz enerji yatırımları ve özel sektörün iklim hedeflerindeki rolü ele alındı. İki gün sürecek zirvede 23 oturumda 100'e yakın konuşmacı yer alıyor.
'EKOLOJİ VE KALKINMA'
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye'nin iklim hedeflerini ekonomik kalkınma, enerji güvenliği ve sanayinin rekabet gücüyle ele aldığını belirterek, "Ekolojiyle kalkınmanın birbirinin alternatifiymiş gibi ele alındığı bazı değerlendirmelere rastlıyoruz ama bizim yaklaşımımız böyle değil. Biz ekolojiyle ekonominin örtüştüğüne inanıyoruz. Doğru politikalarla birbirini destekleyici olacağına inanıyoruz" dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde belirlenen 2053 net sıfır emisyon hedefinin Türkiye'nin iklim politikalarına yön verdiğini belirten Yılmaz, fosil yakıt ithalatının azaltılmasının cari açığı düşürerek makroekonomik istikrarı güçlendireceğini söyledi.
6,2 TRİLYON DOLARLIK FİNANSMAN İHTİYACI
Küresel iklim finansmanının 2024 yılında 2 trilyon doları aştığını belirten Yılmaz, 2035 itibarıyla yıllık finansman ihtiyacının en az 6,2 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini söyledi. Çin hariç gelişmekte olan ekonomilere yönelik iklim finansmanının yaklaşık 426 milyar dolar düzeyinde kaldığına dikkati çeken Yılmaz, "Uygulama COP'u diyoruz. Uygulama dediğimiz zaman da finansman ve finanse edilebilir projeler çok kıymetli. İyi proje arayan finansçılarla, finans arayan iyi proje sahiplerini buluşturmak bu sürecin esasında var" dedi.
Yılmaz, COP31 kapsamında geliştirilen 'İklim Uygulama Köprüsü'nün ülkelerin iklim hedeflerini yatırım yapılabilir projelere dönüştürmeyi amaçladığını kaydetti.
ÇELİK VE ÇİMENTO ÜRETİMİ İÇİN 500 MİLYAR DOLAR
Yeşil sanayileşmenin iklim hedefleriyle ekonomik rekabet gücünün kesiştiği alanlardan biri olduğunu belirten Yılmaz, 2026-2035 döneminde düşük ve sıfıra yakın emisyonlu çelik ve çimento üretimi için 500 milyar doların üzerinde yatırım ihtiyacı bulunduğunu, buna karşılık yatırım kararı aşamasına ulaşmış projelerin yalnızca 20 milyar dolar seviyesinde kaldığını söyledi. Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı'nın temiz sanayi projelerini geliştirmeyi hedeflediğini belirten Yılmaz, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasının yeni yatırım fırsatları oluşturacağını ifade etti.
'ÖZEL SEKTÖR ŞART'
Küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde kamu ile özel sektör iş birliğinin zorunluluk haline geldiğini belirten Yılmaz, yeşil dönüşüme büyük şirketlerin yanı sıra KOBİ'lerin de katılması gerektiğini vurguladı. Devletlerin daha aktif sanayi politikaları geliştirmesi gerektiğini ifade eden Yılmaz, "Bundan sonraki COP'larda da mutlaka özel sektör boyutunun çok daha güçlü ve resmi programların bütüncül bir parçası olarak yer alması gerektiğine inanıyorum. Özel sektörü görmeyen, özel sektörün enerjisini harekete geçirmeyen bir iklim politikasının başarılı olma şansı yok" diye konuştu.
EN YOĞUN KATILIMLI İKLİM ZİRVESİ
COP31 Başkanı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirvede yalnızca 2 günde 100 bin kayıt yapıldığını belirterek, COP31'in tarihin en yoğun katılımlı iklim zirvelerinden biri olduğunu söyledi. Devlet ve hükümet başkanlarının ulusal hedeflerini açıkladığını, müzakerelerin devam ettiğini kaydeden Bakan Kurum, "Diyalog, uzlaşı, aksiyon. Konuşacağız, ortak irade ortaya koyacağız ve hep birlikte harekete geçeceğiz. Çünkü istiyoruz ki artık sadece sözde kalmasın. Kararlar alınsın, bununla da yetinilmesin, o kararlar hayata geçsin, uygulamaya dönüşsün" dedi.
2035 HEDEFLERİ
İş dünyasının iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol üstlendiğini vurgulayan Bakan Kurum, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e, üretim ve imalatta döngüsel malzeme kullanımını ise en az yüzde 15'e çıkarmayı hedeflediklerini söyledi. Ülkelerin iklim hedeflerini yatırım yapılabilir projelere dönüştürmek amacıyla İklim Uygulama Köprüsü'nü başlattıklarını belirten Bakan Kurum, "Finansmanı, projeyi, teknolojiyi ve ihtiyacı buluşturmak istiyoruz. Bu köprünün en sağlam ayağı ise sizlersiniz, iş dünyamız" diye konuştu.
İklim dönüşümünün ekonomik büyüme, rekabet gücü ve yeni yatırımlar açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirten Bakan Kurum, Uluslararası Enerji Ajansı'nın 2026 yılında küresel enerji yatırımlarının 3,4 trilyon dolara ulaşmasını beklediğini, bunun yaklaşık 2,2 trilyon dolarının temiz enerji alanlarına yönelmesinin öngörüldüğünü söyledi. Türk özel sektörünün bu dönüşümden daha fazla pay almasını istediklerini belirten Kurum, yenilenebilir enerji sektöründe dünya genelinde 16,6 milyon kişinin istihdam edildiğini kaydetti.
COP TARİHİNİN EN BÜYÜĞÜ
TOBB Başkanı ve COP31 İş Forumu Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, COP tarihinde bugüne kadar gerçekleştirilen en büyük iş dünyası buluşmasına ev sahipliği yaptıklarını söyledi. Zirveye 55'in üzerinde ülkeden 1500'ü aşkın katılımcının geldiğini, açılış oturumunda 800 üst düzey temsilcinin yer aldığını belirten Hisarcıklıoğlu, "Bu bir yan etkinlik değil. Burası iş dünyasının ana sahnesi. İş dünyası bu COP'ta misafir değil. İş dünyası masada" dedi.
'FABRİKALARDA, TARLALARDA, ŞANTİYELERDE'
İklim değişikliğiyle mücadelede iş dünyasının belirleyici rol üstlendiğini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, hükümetlerin anlaşmaları imzaladığını ancak yatırımları özel sektörün gerçekleştirdiğini söyledi. Hisarcıklıoğlu, "İklim hedeflerine müzakere salonlarında ulaşılmaz. Fabrikalarda, tarlalarda ve şantiyelerde ulaşılır. Bu hedeflere iş dünyası sayesinde ulaşılır" diye konuştu.
İklim dönüşümünün ekonomik fırsatlar sunduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, "İklim eylemi iş dünyası için bir maliyet değil. Neslimizin en büyük yatırım fırsatı" dedi.
İŞ DÜNYASINDAN BEŞ TEMEL TALEP
Küresel iş dünyasının iklim dönüşümünü hızlandırmak amacıyla 5 temel talep belirlediğini açıklayan Hisarcıklıoğlu, bunları erişilebilir finansman, adil ticaret kuralları, güvenli tedarik zincirleri, temiz ürünler için pazar oluşturulması ve ortak standartlar olarak sıraladı. İklim finansmanının özellikle gelişmekte olan ülkelere ve KOBİ'lere ulaşması gerektiğini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, "Dünyadaki her 10 şirketten 9'u KOBİ. Onlar geride kalırsa bu dönüşüm başarılı olamaz" dedi.
Hisarcıklıoğlu, COP31'in 2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefini iş dünyası olarak güçlü biçimde desteklediklerini de açıkladı.
'SIRA EYLEMDE'
İklim hedeflerinin gerçek yatırımlara dönüşmesi için ortak standartlara ve güçlü kurumlara ihtiyaç olduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, "Bize erişilebilir finansman verin. Adil ticaret kuralları verin. Temiz ürünler için pazar verin. Ortak standartlar ve güçlü kurumlar verin. Gerisini iş dünyası yapar. Yatırımı biz yaparız. Fabrikayı biz kurarız. İstihdamı biz sağlarız" diye konuştu.
Antalya'daki zirvenin somut projeler ve ortaklıklarla sonuçlanması gerektiğini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, "Diyaloğu kurduk. Uzlaşıyı bu önerilerle sağladık. Şimdi sıra eylemde. Antalya'dan yalnızca sözlerle değil; projelerle, yatırımlarla ve ortaklıklarla ayrılalım" dedi.
MURAT KURUM: 'İKLİM UYGULAMA KÖPRÜSÜ'NÜN EN SAĞLAM AYAĞI SİZLERSİNİZ'
Dünyanın en önemli iklim zirvesi olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), 4'üncü gününde COP31'in 'Özel Sektör Elçisi' Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından Akdeniz Salonu'nda COP31 İş Forumu'nun Üst Düzey Töreni düzenlendi. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un açılışını gerçekleştirip yönettiği oturumda ülke liderleri beyanlarını dile getirdi.
TARİHİN EN YOĞUN KATILIMLI COP'U
COP31 Başkanı Kurum, konuşmasında zirvenin başından bu yana devlet ve hükümet başkanlarının ulusal beyanlarını paylaştıklarını, bu müzakerelerin devam edeceğini söyledi. Etkinliklere katılımın yüksek olduğunu vurgulayan COP31 Başkanı Kurum, “Gerek ülkelerden gelen müzakereciler gerek COP31'in yan etkinliklerinde yer alan katılımcılar oldukça yoğun bir ilgi olduğunu gururla söylemek istiyorum. Şöyle sadece 2 günde Antalya'da 100 bin kayıt yapıldı ve bu anlamda da tarihin en yoğun katılımlı COP'unu bizler de sizlerle birlikte COP31'de tarihi kararlara imza atarak yürütmeye devam ediyoruz" dedi.
'KONUŞACAĞIZ, ORTAK İRADE ARAYACAĞIZ VE HAREKETE GEÇECEĞİZ'
Ülkelerin önceliklerini, hedeflerini ve yol haritalarını ortaya koyarken COP31 Başkanlığı olarak Türkiye'nin de uygulamayı sürecin merkezine yerleştirdiklerini kaydeden COP31 Başkanı Kurum, bunu Eylem Gündemi'nin 10 başlığıyla anlattı. Kurum, şöyle konuştu:
"Ülkeler burada önceliklerini, hedeflerini ve yol haritalarını ortaya koyarken biz de COP31 başkanlığı olarak uygulamayı sürecin merkezine yerleştiriyoruz. Ve başından beri ne dedik? Diyalog, uzlaşı, aksiyon. Konuşacağız, ortak irade arayacağız ve hep birlikte harekete geçeceğiz. Adını Uygulama COP'u koyduk. Çünkü istiyoruz ki artık sadece sözde kalmasın. Kararlar alınsın, bununla da yetinilmesin, o kararlar hayata geçsin, uygulamaya dönsün. İşte bu vizyonla bazı hedefler belirledik. Eylem ajandamızdaki 10 gündem maddesi doğrusunda iddialı ama ulaşılabilir, üstelik burada ölçülebilir bir yol haritasını hep birlikte ortaya koyduk. Temiz enerji ve elektrifikasyonun yeşil sanayiye, sıfır atıktan metan azaltımına, dirençli şehirlerden gıda güvenliğine, okyanuslardan sağlığa ve gençliğe kadar uzanan 10 başlık hayatın hemen hemen her alanına dokunuyor. Ve bu başlıklardan neredeyse her biri doğrudan sizleri ilgilendiriyor. Üretiminizi, yatırımınızı, geleceğinizi şekillendiriyor."
'AMACIMIZ FİNANSMANLA PROJEYİ, TEKNOLOJİYLE İHTİYACI BULUŞTURMAK'
COP31 Eylem Gündemi öncelikli başlıkları arasında yer alan 2035'e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarma hedefinin altını çizen Bakan Kurum, COP31 Başkanı Türkiye'nin bu noktada dünyaya İklim Uygulama Köprüsü'nü sunduğunu anlattı. COP31 Başkanlığı'nın 2035'e ilişkin 6 hedefinden biri olan İklim Uygulama Köprüsü'nü dünya liderlerine ve ülke temsilcilerine tanıttı. Ülkelerin Ulusal Katkı Beyanları'nın uygulanmasını hızlandıracak ve yatırım yapılabilir proje portföylerini destekleyecek İklim Uygulama Köprüsü Mekanizması'nın 2035'e kadar yaygınlaştırılmasını hedeflediklerini belirten Kurum, şöyle devam etti:
"COP31 Eylem Ajandamızla dünyaya bir çağrı yapıyoruz. 2035'e kadar nihai enerji tüketimindeki elektriğin payını yüzde 35'e çıkarmak. Üretim ve imalatta döngüsel malzeme kullanımını en az yüzde 15'e taşımak istiyoruz. Bu hedefler kağıt üzerinde kalırsa birer rakamdan ibaret olur. Ama fabrikalarınızda, tedarik zincirlerinizde, şehirlerimizin binalarında uygulanırsa işte o zaman gerçek bir değişimin adı olur. Bunun için İklim Uygulama Köprüsü'nü başlattık. Amacımız şu, ülkelerin önceliklerini yatırım yapılabilir projelere çevirmek, finansmanla projeyi, teknolojiyle ihtiyacı buluşturmak, bu köprünün en sağlam ayağı ise sizlersiniz, iş dünyamız."
'İŞTE BURADA AMERİKAN TİCARET ODASI'
İş dünyasının bilgi birikimini, yatırım gücünü, üretim kapasitesini ve yenilikçi yaklaşımını dönüşüm sürecinin güçlü bir parçası haline getirmek istediklerini anlatan COP31 Başkanı Kurum, “İklim dönüşümünü; ekonomik büyümenin, rekabet gücünün, teknolojik ilerlemenin ve yeni yatırım alanlarının önemli bir fırsatı olarak görüyoruz. Önümüzdeki 10 yıl bu açıdan belirleyici olacak" dedi. Kurum, İş Forumu'dan ABD Ticaret Odası'ndan da katılım olduğunu belirterek, “Şimdi birçok görüşmemizde, ikili görüşmelerimizde bize soruyorlar. 'Burada dünyanın en büyük ülkeleri, gelişmiş ülkeler sürece taraf mı?' Doğrudan söyleyeyim 'Amerika Birleşik Devletleri bu konuda etkin bir çalışma yürütüyor mu?' İşte burada Amerikan Ticaret Odamız. Amerikan Ticaret Odası bugün dünyada üretimde söz sahibi olmuş birçok şirketi kuruluşu bünyesinde barınıyor. Ve bugün burada COP31 Başkanlığı'nın Eylem Gündemi'ne destek vermek, sürece katkı sağlamak, hep birlikte irade koymak üzere buradalar. Ben kendilerine de burada teşekkürlerimi ifade ediyorum" diye konuştu.
'ORTAK EVİMİZ DÜNYAMIZ İÇİN O GÜZEL KARARLARA İMZA ATMAK MECBURİYETİNDEYİZ'
Kurum, dünyanın geleceği için dönüşümün kaçınılmaz olduğunu belirterek, şöyle devam etti:
"Gerçekten bu sorumluluk hepimizin. Hep birlikte bu iradeyi koymak zorundayız. Hep birlikte o kötü gidişat dediğimiz gidişatı durduracak ve ortak evimiz dünyamız için o güzel kararlara imza atmak mecburiyetindeyiz. Bugünden temiz teknolojiye, enerji verimliliğine, düşük karbonlu üretime, döngüsel ekonomiye ve yeni iş modellerine yatırım yapan şirketler aslında geleceğin rekabet ortamında çok güçlü avantajlar elde edecek. Küresel yatırım eğilimleri de bu yönelimi açık bir şekilde ortaya koyuyor. Uluslararası Enerji Ajansı ki hem enerji ajansımız hem de OECD, COP31'in stratejik ortaklarıdır."
'TÜRKİYE OLARAK DÖNÜŞÜME LİDERLİK ETMEK İSTİYORUZ'
COP31 Başkanı Kurum, OECD'nin raporunda 2026 yılında dünya genelinde enerji yatırımlarının 3,4 trilyon dolara ulaşmasını beklediğini, bunun yaklaşık 2,2 trilyon dolarının yenilenebilir enerji, şebekeler, depolama, enerji verimliliği, elektrifikasyon ve diğer temiz enerji alanlarına yönelmesinin öngörüldüğünü vurguladı. Kurum, "Bu tablo bize sermayenin, teknolojinin ve küresel rekabetin doğrudan aslında yönünü gösteriyor. Türkiye'nin ve Türk özel sektörünün bu büyük dönüşümden daha fazla pay almasını, yeni yatırımlarını ülkemize çekmesini ve kendi teknolojilerini geliştirerek dünya pazarlarına sunmasını istiyoruz. Buraya Türkiye olarak liderlik etmek istiyoruz. Dünya bir değişim içinde, dünya bir dönüşüm içinde ve hep birlikte bu dönüşümü, bu değişimi yönetmek durumundayız. Bu dönüşüm aynı zamanda yeni mesleklerin ve yeni istihdam alanlarının da önünü açıyor" şeklinde konuştu.
'ENERJİYİ, SUYU VE HAM MADDEYİ DAHA VERİMLİ KULLANAN MODEL EKONOMİK GÜÇ KAZANDIRACAKTIR'
Dönüşüm yatırımlarını yapan şirketlerin süreçten karlı çıkacağına işaret eden COP31 Başkanı Kurum, şunları söyledi:
"Üretim anlayışımızın merkezine sürdürülebilirliği yerleştirmeliyiz. Enerjiyi, suyu ve ham maddeyi daha verimli kullanan, atığını azaltan, yeniden kullanım ve yine geri dönüşüm imkanlarını arttıran bir üretim modeli işletmelerimizde büyük ekonomik güç kazandıracaktır. Büyük sanayi kuruluşlarımızdan KOBİ'lerimize kadar üretim ve yine tüketim ekosistemimizin bu anlayışla gelişmesini önemsiyoruz. Sürdürülebilirliği tedarik zincirinin tamamına yayarak üretim gücümüzü geleceğin şartlarına göre hazırlamış olacağız. Emine Erdoğan Hanımefendinin himayelerinde başlayan Sıfır Atık Hareketimiz bu yaklaşımın en güçlü örneklerinden biridir. Sıfır atığı üretim anlayışımızın temel unsurlarından biri haline getirerek hem çevremizi koruyacak hem de işletmelerimizin rekabet gücüne hep birlikte katkı sağlayacağız. COP31 kapsamında iş dünyamızla oluşturduğumuz bu güçlü iş birliğini uzun vadeli bir ortaklığa dönüştürmek istiyoruz. Konuşulanlar, alınan kararlar burada kalmasın istiyoruz. Özel sektörümüzün burada kazandığı tecrübenin Türkiye'nin bütün ekosistemine yayılması, KOBİ'lerimize ulaşması ve uzun vadeli kurumsal kapasiteye dönüşmesi COP31'in en önemli, en değerli kazanımlarından biri olacaktır. İş dünyamızda bu anlamda biriz, beraberiz ve Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde üretim gücümüzü büyütecek, yeni fırsatları ülkemize kazandıracak ve Türkiye'yi yeşil dönüşümün öncü ülkelerinden biri haline getireceğiz."
