Türkiye - Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu'nda konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, “Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 53 milyar dolara ulaşmıştır ve Türkiye'nin en büyük dış ticaret ortağı Çin olmuştur. Bununla birlikte ihracatımızın oldukça dengesiz bir yapı arz ettiğini de söylemek zorundayım. İthalatımız 49.6 milyar, ihracatımız ise sadece 3.3 milyar dolar olmuştur. 2026 yılında ihracatımızda yüzde 49'a yakın bir artış olmasına rağmen ihracatımız halen mutlak değer olarak oldukça sınırlı düzeydedir" dedi.
Türkiye-Çin Yeşil Kalkınma İş Forumu, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ile Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi (CCPIT) iş birliğiyle Beşiktaş'taki bir otelde gerçekleştirildi. Foruma Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng, Çin Enerji Tasarrufu ve Çevre Koruma Grubu Başkanı (CECEP) Liao Jiasheng, Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi (CCPIT) Başkanı Ren Hongbin ve DEİK Başkanı Nail Olpak ile iki ülkenin iş insanları katıldı.
'TÜRKİYE VE ÇİN GİDEREK DAHA GENİŞ BİR ETKİLEŞİM VE İŞ BİRLİĞİ AĞI GELİŞTİRMİŞTİR'
Forumun açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, "Türkiye ve Çin arasında yürüttüğümüz yüksek düzeyli siyasi diyalog ekonomik ilişkilerimizi daha dengeli, sürdürülebilir ve üretim odaklı düzleme oturtmanın yolunu açmaktadır. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in ortaya koyduğu strateji ve ana çerçeve hepimiz için yol göstericidir. Bugün geldiğimiz noktada 2010 yılında ilişkilerimizin stratejik iş birliği düzeyine yükseltilmesinden bu yana Türkiye ve Çin giderek daha geniş bir etkileşim ve iş birliği ağı geliştirmiştir. Devlet başkanlarımızın ortaya koyduğu irade ikili ilişkilerimizin mümkün olan her alanda daha da ilerletilmesi bakımından güçlü bir zemin oluşturmaktadır. Türkiye olarak Çin ile ilişkilerimizi karşılıklı saygı, güven ve ortak çıkarlar temelinde geliştirmeye önem veriyoruz. Bu anlayışla siyasi diyaloğumuzun yanı sıra ekonomik ilişkilerimizin de daha dengeli ve sürdürülebilir, her iki ülkenin de kazancına olacak şekilde gelişmesini arzuluyoruz. Dünya ekonomisinde önemli bir değişim süreci yaşıyoruz. Enerji güvenliğinin ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dönemden geçiyoruz. Yeşil dönüşüm dediğimiz kavram burada merkezi bir hale gelmiş durumda. Yeşil dönüşüm sadece çevrenin korunması ile ilgili bir kavram değil, aynı zamanda sanayinin rekabet gücünü, teknolojik gelişmeyi, yatırım tercihlerini ve uluslararası ticaretin geleceğini doğrudan etkilemektedir. Türkiye olarak da biz kalkınma planlarımızda dijital ve yeşil dönüşümün bütün politikaların merkezine koymuş durumdayız. Türkiye güçlü sanayi altyapısı, dinamik özel sektörü nitelikli insan kaynağı ve stratejik konumuyla bu dönüşümün sunduğu fırsatları değerlendirmeye kararlıdır. Bu anlamda da Türkiye ile Çin'in ortak bir vizyona sahip olduğunu ifade edebilirim. Enerji ithal eden iki ülke olarak yeşil dönüşümü sağlamamız sadece çevresel hedeflere ulaşmamız açısından değil, makroekonomik istikrarımız açısından da son derece kıymetli ve değerlidir. Türkiye bu doğrultuda 2053 net sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda yeşil dönüşüm çalışmalarını sürdürmektedir" dedi.
'GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN FİNANSMAN DESTEĞİ VE TEKNOLOJİ TRANSFERİ KÜRESEL DÜZEYDE YEŞİL DÖNÜŞÜM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ'
Cevdet Yılmaz, "Bu yıl biliyorsunuz Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı COP 31’e ev sahipliği yapıyoruz ve ülkemizin iklim diplomasisi konusunda da liderlik yaptığını rahatlıkla ifade edebilirim. COP 31’de bu mücadelede uluslararası iş birliğini güçlendiren finansman ve teknoloji alanlarında somut ilerlemeler sağlayan bir toplantı olmasını diliyoruz. Tüm dünyanın ortak çabasına ihtiyaç var. Ancak hakkaniyet çerçevesinde bu sorumlulukların dağıtılması gerekiyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin finansman desteği ve teknoloji transferi küresel düzeyde yeşil dönüşüm için çok önemli. Bu toplantıdan da yine bu doğrultuda sonuçlar beklediğimizi ifade etmek istiyorum. Çin dünya ekonomisinde, sanayi üretiminde, yenilenebilir enerji teknolojilerinde ve elektrikli araçlar başta olmak üzere yeni nesil üretim alanlarında çok önemli bir konuma sahiptir. Türkiye ise gelişmiş üretim kapasitesi, Avrupa ve çevre pazarlara erişim imkanları, lojistik altyapısı ve güçlü girişimcilik ekosistemiyle uluslararası yatırımcılar için çok önemli fırsatlar sunmaktadır. Bu tamamlayıcı imkanların ülkelerimiz arasında yeni ve karşılıklı fayda sağlayan ortaklıklara dönüşebileceğine inanıyoruz. Özellikle yenilenebilir enerji, enerji depolama sistemleri, elektrikli araçlar ve batarya teknolojileri, akıllı üretim, çevre teknolojileri ve sürdürülebilir altyapı alanlarında iş birliğimizi ilerletmek istiyoruz. Çinli şirketlerin Türkiye'deki yatırımlarını arttırmalarını memnuniyetle karşılıyoruz. Bu yatırımlar aramızdaki ticareti arttırıcı bir etki de yapacaktır. Diğer taraftan da üçüncü ülkelere ihracatı, ticareti de arttıracaktır" diye konuştu.
'TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK DIŞ TİCARET ORTAĞI ÇİN OLMUŞTUR'
Cevdet Yılmaz, "Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 53 milyar dolara ulaşmıştır ve Türkiye'nin en büyük dış ticaret ortağı Çin olmuştur. Bununla birlikte ihracatımızın oldukça dengesiz bir yapı arz ettiğini de söylemek zorundayım. İthalatımız 49.6 milyar, ihracatımız ise sadece 3.3 milyar dolar olmuştur. 2026 yılında ihracatımızda yüzde 49'a yakın bir artış olmasına rağmen ihracatımız halen mutlak değer olarak oldukça sınırlı düzeydedir. Bu tablo karşısında bir anlaşmazlık söz konusu değil, ortak bir çaba gerektiren yapısal bir mesele var. Bu ortak çabayı da iki ülke olarak göstereceğimize inanıyorum. Amacımız Türkiye’nin Çin’le olan ticaretini daha da arttırmak, daha da geliştirmek ve daha dengeli bir yapıya kavuşturmaktır. Bu çerçevede daha yüksek katma değerli ürünleri Çin’e pazarlamamız son derece önemli. Diğer taraftan sadece mal ticaretinde değil turizm alanında ilişkilerimizi ileriye taşımamız kıymetli. Finans alanında yine Çin’in imkanları ile Türkiye’nin imkanlarının bir araya gelmesi önemli. Bir diğer taraftan da tabii Çinli firmaların ülkemize doğrudan yatırımlarının artması, FTA’nın artması kıymetli. Bütün bunlarla birlikte ekonomik olarak daha dengeli bir ilişki biçimi geliştirebileceğimize inanıyoruz. Yeşil kalkınma bu yaklaşımımızın hayata geçirilmesinde çok önemli bir iş birliği imkanı sunuyor. Bu stratejik alanda gerçekleştirilecek iş birliğinin iki ülkenin ekonomik ilişkilerine ve sanayilerinin dönüşümüne katkı sağlayacağına inanıyoruz" ifadelerine yer verdi.
‘ÇİN VE TÜRKİYE OLARAK ÖNEMLİ İŞ BİRLİĞİ POTANSİYELİNE SAHİP OLDUĞUMUZU İFADE ETMEK İSTERİM’
Bakan Yılmaz, "Ekonomik ilişkilerimizin gelişmesinde büyük ölçekli yatırımların yanı sıra firmalarımız arasında kurulan doğrudan ve sürekli temaslar da belirleyici rol oynayacaktır. İş insanlarımızın karşılıklı olarak daha rahat seyahat edebilmesi, firmalarımızın pazarlara erişimi ve yeni ortaklıkların geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Türkiye olarak biz Çin’e vizeyi kaldırdık, biliyorsunuz. İş dünyamızın Çin’e gidişinde kolaylıkların arttırılması, yine Türk Havayollarının bu anlamda frekanslarının, uçuş sayılarının arttırılması hem turizm anlamında hem iş dünyasının etkileşimi anlamında faydalı olacağını düşünüyorum. Türkiye ile Çin arasındaki iş birliğinin önemli alanlarından biri de ulaşım ve bağlantısallıktır. Bağlantısallık, bugünkü dünyanın en önemli kavramlarından biri haline gelmiştir. Hürmüz de yaşadıklarımız, Ukrayna-Rusya savaşı sebebiyle yaşadıklarımız ortada. Bu çerçevede Türkiye’nin çok ciddi imkanlar sunduğunu görüyoruz. Birincisi tabii orta koridorun geliştirilmesi ve bunun Çin’in kuşak ve yol girişimiyle uyumlaştırılması son derece kıymetli. Nitekim Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ve Marmaray’ın yanı sıra Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden geçecek olan 120 kilometre demiryolu hattı gibi yeni ve kilit projelerimiz Türkiye’nin doğu-batı ve kuzey-güney bağlantısallığındaki merkezi konumunu pekiştirmektedir. Yine Irak’ı boydan boya geçecek olan, Basra Körfezi’ne kadar inecek olan Kalkınma Yolu projesi de sadece bölgemiz için değil küresel ticaret için önemli bir güzergah sunmaktadır. Ayrıca Türkiye’den Suriye’ye, Ürdün’e ve oradan da Suudi Arabistan’a uzanan güzergah da yine dünya ticaretinde tedarik sistemlerinde önemli bir konumda bir proje olarak gündemimizdedir. Dolayısıyla bu konularda da Çin ve Türkiye olarak önemli iş birliği potansiyeline sahip olduğumuzu ifade etmek isterim. Tarihi İpek Yolu’nun asırlar boyunca güçlendirdiği bağlar bugün Türkiye ve Çin arasında üretimi, yatırımı ve ortak refaha büyütecek güçlü bir ekonomik ortaklığa dönüşebilir. Bu forumdan beklentimiz görüşmelerimizin somut yatırım kararlarına, yeni iş ortaklıklarına ve uzun vadeli projelere dönüşmesidir" dedi.
