Dünyanın en büyük iklim organizasyonlarından Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31), Antalya'da başladı. 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilecek zirvede; iklim değişikliğiyle mücadele, küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması, iklim finansmanı, enerji dönüşümü ve sıfır atık uygulamaları ele alınacak.
Antalya'nın Aksu ilçesindeki EXPO yerleşkesinde düzenlenen COP31, Türkiye'nin ev sahipliğinde, Avustralya ile oluşturulan ortaklık çerçevesinde gerçekleştiriliyor.
COP31 Başkanlığı görevini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, müzakereler başkanlığını ise Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen üstleniyor. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell'in de katıldığı zirvenin resmi açılış programında, Kurum, Stiell ve Bowen'ın konuşmaları yer alıyor. Konferans boyunca ülkelerin iklim taahhütleri, sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum ve gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişimi gibi konular müzakere edilecek.
RESMİ AÇILIŞ SAAT 11.00'DE
COP31'in resmi açılış töreni, saat 11.00'de Genel Kurul 1 'Anadolu' Salonu'nda gerçekleştirilecek. Açılış programında COP31 Başkanı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell ve COP31 Müzakereler Başkanı, Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen'ın konuşma yapması planlanıyor. Konuşmaların ardından zirvenin resmi müzakere ve etkinlik programı devam edecek.
İLK GÜN GIDA VE SAĞLIK
COP31'in ilk günü 'Gıda, Tarım ve Sağlık' temasıyla düzenleniyor. Program kapsamında iklim değişikliğinin tarımsal üretim, gıda güvenliği ve insan sağlığı üzerindeki etkileri ele alınacak. Gıda kayıplarının önlenmesi, tarımsal üretimin iklim değişikliğine dayanıklı hale getirilmesi, su kaynaklarının korunması, metan emisyonlarının azaltılması ve sağlık sistemlerinin iklim krizine uyumu konularında oturumlar gerçekleştirilecek. İlk gün programında Türkiye'nin yanı sıra farklı ülkelerden bakanlıklar, uluslararası kuruluşlar, akademisyenler, özel sektör temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının etkinlikleri bulunuyor.
ANTALYA'NIN BÖCEKLERİ DE GÜNDEMDE
İlk günün dikkat çeken etkinliklerinden biri, Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından Yeşil Bölge'de saat 12.30'da düzenlenmesi planlanan 'Değişen İklimde Böcekler: Tarımsal Zararlılardan Doğa Temelli Çözümlere Antalya Deneyimi' başlıklı oturum olacak. Programda iklim değişikliğinin böcek türleri, tarımsal zararlılar ve doğal mücadele yöntemleri üzerindeki etkileri değerlendirilecek. Gün boyunca tarımda yapay zekâ uygulamaları, gıda tedarik zincirleri, su güvenliği, iklim değişikliğine dayanıklı kentler, sağlık altyapısı ve temiz enerji konularında da çok sayıda etkinlik gerçekleştirilecek.
LİDERLER 11 KASIM'DA
COP31'in en önemli bölümlerinden Dünya Liderler Zirvesi, 11-12 Kasım tarihlerinde düzenlenecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğindeki zirveye devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey uluslararası temsilciler katılacak. 'Sürdürülebilir, Dirençli ve Adil Bir Geleceğe Doğru' temasıyla gerçekleştirilecek Liderler Zirvesi'nin 11 Kasım'daki açılışında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve BM Genel Sekreteri António Guterres'in konuşmaları planlanıyor. Liderler, iklim değişikliğiyle mücadeleye ilişkin ulusal politikalarını ve uluslararası iş birliği hedeflerini açıklayacak. Zirve kapsamında ikili görüşmeler ve üst düzey yuvarlak masa toplantıları da gerçekleştirilecek.
GÜZERGAHLARDA COP31 DÜZENİ
COP31 için Antalya Havalimanı, D-400 kara yolu, Belek ve EXPO yerleşkesi arasındaki ulaşım güzergahlarında özel trafik ve yönlendirme planlaması yapıldı. Zirve alanına ulaşacak delegasyonlar, resmi heyetler, servis araçları ve ziyaretçiler için farklı ulaşım düzenlemeleri oluşturuldu. Havalimanı ile Belek arasındaki ana güzergahlarda trafik akışının düzenlenmesi, konvoyların güvenli geçişi ve alternatif yolların kullanılması amacıyla yönlendirme tabelaları ve kontrol noktaları planlandı. EXPO yerleşkesinde de Mavi ve Yeşil Bölge girişleri, toplantı salonları, pavilyonlar, servis durakları ve diğer kullanım alanlarına yönelik yönlendirme sistemi hazırlandı.
TRAFİKTE ÖZEL TEDBİRLER
Antalya Valiliği tarafından açıklanan ulaşım planına göre; özellikle 10-12 Kasım tarihlerinde devlet ve hükümet başkanlarının gelişi nedeniyle özel trafik tedbirleri uygulanacak. Antalya Havalimanı Kavşağı ile Belek Shell Kavşağı arasındaki yaklaşık 18 kilometrelik D-400 kara yolunda, trafik akışı konvoylar ve vatandaşların kullanımı için düzenlenecek. 11 Kasım'da saat 07.30 ile 12.00 arasında Liderler Yolu tamamen trafiğe kapatılacak. Konuk liderlerin zirve alanına ulaşmasının ardından yol kontrollü olarak yeniden açılacak. Ayrıca 10-12 Kasım tarihlerinde il genelinden hareket eden servis araçları D-400 kara yolunu kullanamayacak. Vatandaşların alternatif güzergâhlara yönelmesi istenirken, Antalya Havalimanı'ndaki uçuşlara yönelik genel bir kısıtlama uygulanmayacağı açıklandı.
28 BİNE YAKIN GÜVENLİK PERSONELİ
COP31 kapsamında Antalya genelinde geniş güvenlik önlemleri alındı. Antalya Valisi Hulusi Şahin tarafından açıklanan güvenlik planlamasına göre; Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik birimlerinden toplam 27 bin 957 personel görev yapacak. Zirve alanı, havalimanı, konaklama bölgeleri, ana ulaşım güzergâhları ve resmi heyetlerin kullanacağı noktalarda güvenlik tedbirleri uygulanacak. Ayrıca olası afet ve acil durumlara karşı AFAD ekipleri, sağlık personeli ve ambulanslar hazır bulundurulacak. EXPO yerleşkesinde giriş kontrolleri, akreditasyon ve alan içi güvenlik uygulamaları da organizasyon boyunca sürdürülecek.
ANTALYA DÜNYANIN GÜNDEMİNDE
İklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası kararların ele alınacağı COP31, Antalya'nın bugüne kadar ev sahipliği yaptığı en büyük organizasyonlardan biri olacak. Zirveye yönelik hazırlıklarda 80 bin katılımcı, 1 milyonun üzerinde ziyaretçi ve yaklaşık 4 bin medya mensubuna ilişkin kapasite ve katılım öngörüleri gündeme gelirken, organizasyonun kent ekonomisi, turizm, ulaşım ve uluslararası tanıtımına da önemli katkılar sağlaması bekleniyor.
6 KITADAN 102 LİDER
COP31'e 6 kıtadan katılım bekleniyor. 95 ülke liderinin yanı sıra 7 uluslararası kuruluş da lider düzeyinde COP31'e katılacağını bildirdi. Bu liderlerin 37'si devlet başkanı, 35'i hükümet başkanı, 8'i devlet başkan yardımcısı, 7'si başbakan yardımcısı, 2'si veliaht prens, 1'i prens, 1'i meclis başkanı, 4'ü özel temsilci olacak. Avrupa Komisyonu, BM, BM Genel Kurulu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı da lider düzeyinde katılım bildirdi.
HANGİ ÜLKELER LİDER DÜZEYİNDE KATILIYOR?
COP31'e lider düzeyinde katılım bildiren ülke ve kuruluşlar şöyle:
"Avusturya, Birleşik Krallık, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Finlandiya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Hollanda, İspanya, İsveç, İtalya, Karadağ, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya, Lihtenştayn, Malta, Moldova, Norveç, Rusya Federasyonu, Slovenya, Ukrayna, Botsvana, Burundi, Cezayir, Esvatini, Etiyopya, Fildişi Sahili, Gabon, Gine-Bissau, Komorlar, Kongo, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Lesoto, Libya, Madagaskar, Mali, Moritanya, Mozambik, Ruanda, Seyşeller, Somali, Sudan, Tanzanya, Togo, Zimbabve, Azerbaycan, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Endonezya, Ermenistan, Filistin, Güney Kore, Gürcistan, Irak, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, İran, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kuveyt, Lübnan, Maldivler, Malezya, Özbekistan, Pakistan, Suriye, Suudi, Arabistan, Tacikistan, Türkmenistan, Bolivya, Brezilya, Guyana, Venezuela, Antigua ve Barbuda, Bahamalar, Barbados, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia, Avustralya, Kiribati, Marshall Adaları, Mikronezya, Niue, Palau, Solomon Adaları, Tonga, Tuvalu."
COP31'DE BAŞKANLIK TÜRKİYE'YE GEÇTİ
Dünyanın en büyük iklim buluşmalarından COP31'in Antalya'daki resmi açılış programı, COP31 alanında gerçekleştirildi. Açılışta, geçen yıl Brezilya'nın Belem kentinde düzenlenen COP30'un başkanlığını yürüten Andre Aranha Correa do Lago, görevini Bakan Murat Kurum'a devretti.
Konuşmasının ardından Kurum'u Başkanlık koltuğuna davet eden Lago, Brezilya'da Amazonlardan elde edilen özel ahşaptan yapılan tokmağı hediye etti. Başkanlık koltuğuna oturan Bakan Kurum, COP31 Müzakereler Başkanı, Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen'ı Başkanlık masasına davet etti. Kurum ve Bowen, birlikte ellerini havaya kaldırarak katılımcıları selamladı. Ardından COP31 için hazırlanan tanıtım filmi gösterildi. Murat Kurum ve Chris Bowen'in ardından BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell konuştu.
MURAT KURUM: 'ARTIK SÖZ TÜKENDİ'
Açılış konuşmasını yapan COP31 Başkanı Murat Kurum, dünyanın savaşlar, jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlikler ve iklim krizinin etkileriyle aynı anda mücadele ettiğini söyledi. Kurum, "Bir yerde başlayan kuraklığın tarihi, başka bir yerde sofraya yazılıyor. Bir bölgede taşan nehir, binlerce kilometre ötede fabrikaların üretim takvimini değiştiriyor. Bir ülkede azalan su, başka toplumların ekonomisine, göç hareketlerine ve güvenliğine kadar uzanan sonuçlar doğuruyor. Aşırı sıcaklar şehirleri, tarımı ve insan sağlığını aynı anda zorluyor. Dünya bize çok açık bir şey söylüyor. Sıfır noktasındayız. Bu yüzden bugünün dünyasında artık söz tükendi" dedi.
'UYGULAMA COP'U OLACAK'
İklim politikalarının aynı zamanda kalkınma, gıda, enerji ve şehir politikası olduğunu vurgulayan Kurum, COP31'i somut sonuçların elde edildiği bir zirveye dönüştürmek istediklerini belirterek, "Antalya'nın çağrısı budur. Ayrışmanın arttığı bir dönemde diyaloğu büyütmek, güvenin sınandığı bir dönemde güveni yeniden kurmak, ihtiyacın büyüdüğü bir dönemde imkanları harekete geçirmek, verilen sözlerle insanların hayatı arasındaki mesafeyi kapatmak. COP31'i bunun için bir 'Uygulama COP'u yapmak istiyoruz" diye konuştu.
'DİYALOG, UZLAŞI, AKSİYON'
Türkiye'nin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında köprü olmaya hazır olduğunu ifade eden Kurum, COP31 Başkanlığı'nın yaklaşımını üç kavramla açıkladı. Kurum, "COP31 Başkanlığı yaklaşımımızın merkezinde üç kavram var. Diyalog, uzlaşı, aksiyon. Önce birbirimizi sabırla dinleyeceğiz. Sonra ortak zemini büyüteceğiz. Ardından o ortak iradeyi sahaya taşıyacağız" dedi.
İklim değişikliğine karşı alınacak kararların insanların günlük yaşamına yansıması gerektiğini belirten Kurum, "Bir karar bir şehrin altyapısında yaşamalı. Bir çiftçinin toprağında yaşamalı. Bir fabrikanın üretim hattında yaşamalı. Bir ailenin enerji faturasındaki iyileşmede yaşamalı. Çünkü bir kararın gerçek değeri, insan hayatına dokunduğu anda ortaya çıkar" ifadelerini kullandı.
2035 HEDEFİ YÜZDE 35
Enerji dönüşümünün COP31'in önemli başlıklarından biri olacağını belirten Kurum, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarmayı amaçlayan '35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü'nü hatırlattı. Yenilenebilir enerji, elektrik şebekeleri, depolama kapasitesi, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayinin bu dönüşümün temel unsurları olduğunu söyledi. Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın öncülüğünde yürütülen Sıfır Atık Hareketi'nin kaynakların korunması, israfın azaltılması ve verimliliğin artırılmasında önemli rol üstlendiğini vurguladı.
1,3 TRİLYON DOLARLIK FİNANSMAN
İklim mücadelesinde finansmana erişimin önemine değinen Kurum, Bakü'de gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefinde uzlaşıldığını, kamu ve özel kaynakların yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması çağrısı yapıldığını hatırlattı. Kurum, "Şimdi sözün sermayeye, sermayenin yatırıma, yatırımın sonuca dönüşme zamanıdır" dedi.
Finansman arayan projelerle yatırımcıları, teknolojiye ihtiyaç duyan ülkelerle çözüm sahiplerini buluşturmak amacıyla 'İklim Uygulama Köprüsü' yaklaşımını hayata geçirmek istediklerini belirtti.
'ANTALYA'NIN MİRASI SÖZLERİMİZDEN BÜYÜK OLSUN'
Brezilya'daki COP30'da öne çıkan 'muçiaro' anlayışının Türk kültüründeki karşılığının 'imece' olduğunu anlatan Kurum, iklim mücadelesinin ortak sorumluluk gerektirdiğini söyleyerek, "İmece, bir insanın gücünün yetmediği yerde herkesin elini taşın altına koymasıdır. İmece, yükü paylaşmak kadar umudu da paylaşmaktır. Bugün dünyanın ihtiyacı tam olarak budur" dedi.
Antalya'nın gelecekte yalnızca konuşmalarla değil, başlatılan yatırımlar, geliştirilen teknolojiler ve iklim değişikliğine karşı güçlenen şehirlerle hatırlanmasını istediklerini belirten Kurum, "Antalya'nın mirası sözlerimizden büyük olsun" ifadelerini kullandı.
Konuşmasının sonunda Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'a, Birleşmiş Milletler yetkililerine, Avustralya hükümetine ve organizasyonda görev alanlara teşekkür eden Kurum, en büyük teşekkürü ise ev sahipliği ve misafirperverliği nedeniyle Antalya halkına iletti.
ANDRE ARANHA CORREA DO LAGO: DAHA YAPACAK ÇOK İŞİMİZ VAR
COP30 Başkanı Andre Aranha Correa do Lago, açılışta yaptığı konuşmada Paris Anlaşması kapsamında yürütülen çalışmaların önemine dikkati çekti. Küresel sıcaklık artışına ilişkin projeksiyonların 4 dereceden yaklaşık 2,7 derece seviyesine gerilediğini belirten Lago, "Çok şey yaptık ama hala yapacak çok işimiz var" dedi.
Brezilya'nın Belém kentinde düzenlenen COP30'da alınan kararların iklim mücadelesinde yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu vurgulayan Lago, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırmak için bütün ülkelerin daha güçlü adımlar atması gerektiğini söyledi.
'EN SAVUNMASIZ OLANLARI YÜZÜSTÜ BIRAKAMAYIZ'
COP30 Başkanı Lago, iklim değişikliğiyle mücadelede yalnızca hükümetlerin değil, iş dünyası, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, kadınlar, gençler ve yerel toplulukların da sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti. Ormansızlaşmanın durdurulması ve tropikal ormanların korunmasına yönelik girişimlerin öncelikli olması gerektiğini ifade eden Lago, "İklim değişikliğinin kurbanlarını Brezilya'da, Nepal'de ve Avrupa'da her gün hatırlamalıyız. Çünkü bu halkın gündemidir. Başarısız olamayız ve en savunmasız olanları yüzüstü bırakamayız" şeklinde konuştu.
CHRIS BOWEN: 'DÜNYANIN GÖZÜ ÜZERİMİZDE'
COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen ise Türkiye ile Avustralya arasında kurulan ortaklığın önemine değinerek, Antalya'daki hazırlıklardan övgüyle söz etti. Bowen, "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin, Türkiye ve Antalya halkının COP31 hazırlıkları konusunda olağanüstü bir başarı gösterdiğini söylerken sanırım hepimizin duygularına tercüman oluyorum. Dünyanın gözü üzerimizde ve Türkiye bize mümkün olan en iyi ortamı sağladı" dedi.
İklim değişikliğinin artık milyarlarca insanın yaşadığı bir gerçeklik olduğunu vurgulayan Bowen, bilimsel verilerin küresel sıcaklık artışında 1,5 derece sınırının aşılacağını gösterdiğini, ancak ortak ve kararlı adımlarla yeniden bu sınırın altına dönülebileceğini söyledi.
'TEMİZ ENERJİYE 2,2 TRİLYON DOLAR'
Paris Anlaşması'nın sonuç verdiğini ancak çalışmaların hızlandırılması gerektiğini belirten Bowen, anlaşma öncesinde 4 dereceye yaklaşan küresel ısınma projeksiyonlarının bugün 2,6 derece civarına gerilediğini söyledi. Bowen, 2015 yılından bu yana yenilenebilir kaynaklardan küresel elektrik üretiminin neredeyse 2 katına çıktığını, geçen yıl temiz enerjiye yaklaşık 2,2 trilyon dolar yatırım yapıldığını ve bu tutarın fosil yakıtlara yapılan yatırımın yaklaşık 2 katı olduğunu açıkladı. COP31'de 160'tan fazla gündem maddesi ve 60 esaslı müzakere görevi bulunduğunu belirten Bowen, iklim finansmanına erişimin kolaylaştırılması, uyum finansmanının artırılması, adil geçiş mekanizmalarının hayata geçirilmesi ve elektrifikasyonun hızlandırılmasının öncelikli konular arasında yer aldığını söyledi. Bowen, "Taahhütlerimizi verdik. Şimdi bunları yerine getirmeliyiz. Hiçbir ülke bunu tek başına başaramaz. Ancak birlikte başarabiliriz ve başarmalıyız" diye konuştu.
SIMON STIELL: 'COP31 ÇÖZÜMLERE İVME KAZANDIRMALI'
BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31'in yalnızca hedeflerin açıklandığı değil, somut çözümlerin hayata geçirildiği bir zirve olması gerektiğini söyledi. Büyük ölçekli yenilenebilir enerji projelerinin yüzde 90'ının artık fosil yakıt alternatiflerinden daha ucuz olduğunu belirten Stiell, küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030'a kadar 3 katına çıkarılması, uyum finansmanının 3 katına yükseltilmesi ve metan emisyonlarının azaltılması gerektiğini vurguladı. Stiell, "Metanla mücadele ve elektrifikasyon alanındaki ortak eylemler, gezegen için bir buz torbası işlevi görmektedir. Bunlar, öngörülen küresel ısınmayı yarım derece azaltabilecek kapasitededir" ifadelerini kullandı.
Türkiye ile Avustralya arasındaki ortaklığı takdir eden Stiell, COP31 Başkanı Murat Kurum'a iklim eylemine yönelik çağrıları nedeniyle teşekkür etti.
'DAHA AZ KAYNAKLA DAHA FAZLA İŞ YAPAMAYIZ'
Küresel ısınmanın dünyaya ağır bedeller ödettiğini, özellikle kırılgan toplumların iklim felaketlerinden daha fazla etkilendiğini belirten Stiell, fosil yakıt maliyetlerindeki artışların hane halklarını olumsuz etkilediğini söyledi. Yenilenebilir enerji kaynaklarının geçen yıl yaklaşık 500 milyar dolar, bu yılın ilk yarısında ise 265 milyar dolar tasarruf sağladığını açıklayan Stiell, iklim finansmanında verilen 300 milyar ve 1,3 trilyon dolarlık taahhütlerin yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı. BM İklim Değişikliği Sekretaryası'nın artan sorumluluklarına karşılık kaynaklarının azaldığına dikkati çeken Stiell, "Daha az kaynakla sürekli daha fazla iş yapamayız" dedi.
COP31'in bütün sorunları tek başına çözemeyeceğini ifade eden Stiell, "İklim çözümlerine daha güçlü biçimde odaklanmak, daha hızlı ilerleme için gerçek bir fırsat yaratıyor. Bu fırsatı değerlendirme sorumluluğumuz var. Haydi işe koyulalım" şeklinde konuştu.
İKLİM KRİZLERİNE KARŞI ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen ve iklim değişikliği ile mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı'na (COP31) katıldı. Konferansın 'Baskı Altındaki Gıda Sistemleri: İlk Adımdan İtibaren Dayanıklılığın Güçlendirilmesi' başlıklı oturumunda 'Baskı Altındaki Kırsal Tedarik Zincirleri Raporu'nun tanıtımı öncesinde konuşan Bakan Yumaklı, COP31 buluşmasının, gıda güvenliği ile iklim eylemi arasındaki bağı güçlendirmesine ve ortak çözümler geliştirilmesine katkı sunmasını diledi.
'DÜNYAMIZ ÇOK BOYUTLU RİSKLERLE KARŞI KARŞIYA'
Bakan Yumaklı, halihazırda gıda sistemlerinin, iklim değişikliğinin etkileri, artan sıcaklıklar, kuraklık, sel ve diğer aşırı hava olayları gibi risklerle karşı karşıya olduğuna dikkati çekerek, şöyle konuştu:
"Dünyamız su kıtlığı, biyolojik çeşitlilik kaybı, jeopolitik gerilimler, ticarette yaşanan aksamalar ve girdi maliyetlerindeki dalgalanmalar gibi çok boyutlu risklerle karşı karşıyadır. Bu riskler yalnızca üretimi değil, hasat sonrası süreçleri, depolamayı, taşımacılığı, pazarlara erişimi ve tüketicilerin gıdaya ulaşabilirliğini de etkilemektedir. Şokların etkisi, özellikle küçük ölçekli üreticiler ve kırılgan topluluklar üzerinde daha ağır hissedilmektedir. Bu nedenle, dayanıklılığı yalnızca krizlere müdahale kapasitesi olarak değil, riskleri önceden öngörme, etkilerini azaltma ve hızla toparlanma becerisi olarak ele almalıyız. Su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, iklime uyumlu üretim uygulamaları, tarımsal üretim planlaması, erken uyarı ve risk yönetimi mekanizmaları, güçlü kırsal altyapı ve etkin bilgi paylaşımı, bu yaklaşımın temel unsurlarıdır."
Krizler patlak vermeden önce hazırlıklı olmanın ve harekete geçmenin önem taşıdığını vurgulayan Bakan Yumaklı, üreticilerin dayanıklılığının, suya erişim, uygun maliyetli girdiler, finansman ve sigorta imkanları ile pazarlara güvenilir bağlantılar gibi önceden atılan adımlarla belirlendiğini söyledi.
Yumaklı, bu unsurlar bir araya geldiğinde gıda üreticilerinin şoklar karşısında çok daha güçlü bir duruş sergilediğine dikkati çekerek, şöyle devam etti:
"İklim risklerine karşı hazırlıklı olmak için bilimsel verilerden ve dijital teknolojilerden yararlanmayı, üreticilerimizin bilgiye ve uygun araçlara erişimini güçlendirmeyi ve kamu kurumları, araştırma kuruluşları, özel sektör ile uluslararası ortaklar arasındaki iş birliğini geliştirmeyi gerekli görüyoruz. Amacımız, üretimin devamlılığını ve çiftçilerimizin geçim kaynaklarını korurken doğal kaynakları gelecek nesillere aktarabilmektir."
'DAYANIKLI GIDA SİSTEMLERİ BÜTÜN TARAFLARIN ORTAK SORUMLULUĞU'
COP zirvelerinin bu hedefleri ortak bir gündem etrafında buluşturmak için önemli olduğuna işaret eden Bakan Yumaklı, "COP31'in iş birliği ve uygulama yaklaşımı, taahhütleri sahada uygulanabilir çözümlere dönüştürmek, iklim finansmanını ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirmek ve ülkeler arasında bilgi ile deneyim paylaşımını hızlandırmak bakımından değer taşımaktadır" dedi.
Bakan Yumaklı, dayanıklı gıda sistemlerinin bütün tarafların ortak sorumluluğu olduğunu belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
"Hiçbir ülke bu sınamaları tek başına aşamaz. IFAD (BM Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu) ve diğer uluslararası ortaklarımızla birlikte, üreticileri destekleyen, doğal kaynakları koruyan ve krizler karşısında gıda arzının sürekliliğini güçlendiren somut adımları çoğaltmalıyız. Bu düşüncelerle raporun lansmanının verimli tartışmalara ve güçlü ortaklıklara vesile olmasını diliyor, emeği geçen herkese teşekkür ediyorum."
81 İL İÇİN 'SIFIR ATIK KADIN ELÇİLERİ' ÇAĞRISI
Antalya'nın ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen COP31 kapsamında, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğinde 'Yeşil Dönüşüm Sürecinde NEET Genç Kadınların Güçlenmesinde İş Birliklerinin Rolü' başlıklı panel düzenlendi. COP31 Mavi Alan'daki UNDP Pavilyonu'nda gerçekleştirilen etkinlikte, eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde yer almayan (NEET) genç kadınların yeşil dönüşüm sürecine katılımı, ekonomik fırsatlara erişimi ve kamu, özel sektör ile sivil toplum kuruluşlarının iş birlikleri ele alındı.
81 İLDE KADIN ELÇİLER
Panelin açılışında konuşan Bakan Yardımcısı Leman Yenigün, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın öncülüğünde başlatılan 'Sıfır Atık Hareketi'nin uluslararası alanda örnek gösterilen önemli bir sürdürülebilirlik girişimine dönüştüğünü söyledi. Yenigün, "Çevre bilincini toplumsal bir sorumluluğa dönüştüren bu hareket, Bakanlığımızın çalışmalarına da ışık tutmaktadır. Bu anlayışla, 13 Kasım Cuma günü lansmanını gerçekleştireceğimiz 'Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi' kapsamında 81 ilimizde Sıfır Atık Kadın Elçileri çağrısına çıktık. Daha yeşil, sürdürülebilir ve atıksız bir geleceği Sıfır Atık Kadın Elçilerimizle birlikte inşa edeceğiz" dedi.
KADINLAR ÖNCÜ OLACAK
İklim değişikliğinin etkilerinin toplumun tüm kesimlerinde aynı şekilde hissedilmediğine dikkati çeken Yenigün, özellikle genç kadınlar ve kız çocuklarının mevcut sosyoekonomik eşitsizlikler nedeniyle daha fazla güçlükle karşılaşabildiğini belirtti. İklim politikalarının kadınların ve kız çocuklarının ihtiyaçlarını gözetmesi gerektiğini vurgulayan Yenigün, yeşil dönüşümün çevresel olduğu kadar ekonomik ve sosyal boyutlarıyla da ele alınması gereken ortak bir sorumluluk olduğunu söyledi. Yenigün, kadınların yeşil ve adil dönüşüm sürecinde yalnızca fırsatlardan yararlanan değil, dönüşüme yön veren ve aktif rol üstlenen bireyler olmalarının önemine işaret etti.
ENERJİ VE GİRİŞİMCİLİK
Kadınların eğitim, istihdam ve girişimcilik alanlarında güçlenmelerinin temel politika öncelikleri arasında yer aldığını belirten Yenigün, dijital ve yeşil dönüşümün sunduğu fırsatlardan kadınların daha fazla yararlanabilmesi için çalışmalar yürüttüklerini anlattı. Küresel Temiz Teknolojiler Girişimcilik Programı ile kadınların çevre dostu ve sürdürülebilir iş fikirlerinin desteklendiğini kaydeden Yenigün, Kadınlar İçin Enerji Okulu aracılığıyla da enerji sektörü, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir enerji politikaları alanlarında eğitimler verildiğini ifade etti.
GENÇ KADINLARA DESTEK
UNDP ve Sabancı Vakfı'nın paydaşları arasında bulunduğu 'Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi'ne de değinen Yenigün, projenin genç kadınları yalnızca mevcut iş fırsatlarına hazırlamakla sınırlı kalmadığını, dijitalleşme ve yeşil dönüşümün ortaya çıkardığı yeni alanlara da yönlendirdiğini söyledi. Yenigün, "Proje kapsamında geliştirdiğimiz iş birlikleriyle NEET genç kadınların dijitalleşme ve yeşil dönüşüm sürecinin pasif muhatapları değil, bu sürecin her aşamasında aktif rol alan bireyler olmalarını hedefliyoruz" diye konuştu.
Her genç kadının potansiyelini gerçekleştirmesinin ülkenin beşeri sermayesini güçlendiren önemli bir yatırım olduğunu da vurguladı.
BARIŞ VE İKLİM MESAJI
Dünyada devam eden çatışmaların çevre ve doğal kaynaklar üzerindeki olumsuz etkilerine de değinen Yenigün, savaş ve çatışmaların insan hayatının yanı sıra doğaya da zarar verdiğini, kadınlar ve kız çocuklarının ise bu yıkımın etkilerini daha ağır hissettiğini söyleyerek, "Türkiye olarak, barışın tesisi ve çatışmaların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi yönündeki çağrımızı her uluslararası platformda kararlılıkla dile getirmeye devam edeceğiz" dedi.
TÜRK KAHVESİ VE TÜRK LOKUMU İKRAM EDİLDİ
Bugün kapılarını açan COP31 İklim Zirvesi'nin ilk gününde kapılarda yoğunluk oluştu. Girişe koyulan 'COP31' yazısının önünde ziyaretçiler hatıra fotoğrafı çektirdi. Barış Yolu'ndan alana giriş yapan ziyaretçiler önce atıklardan yapılan at, boğa gibi heykellerin arasından yürüdü. Ziyaretçiler ülkelere ait pavilyonları gezdi. Ülkelerin iklimsel sorunlara dikkati çektiği yerlerde ziyaretçilere bilgilendirmeler yapıldı. Bazı görevli ve ziyaretçiler, ülkelerine özgü kıyafet ve aksesuarla katılım sağladı. Türkiye pavilyonunda ziyaretçilere Türk kahvesi ve Türk lokumu ikram edildi.
AKTİVİSTLER ALANDA
İklim değişikliği konusunda farkındalık yaratmak için Noel Baba kostümü giyen Kanadalı çevre aktivisti Philip McMaster, COP31'e de dikkat çekici kostümüyle katıldı.
Daha önce atık plastik şişe ve kapaklarından COP31 logosu hazırlayan geri dönüşüm sanatçısı Güzel Amirova, plastik atıklardan hazırladığı elbise ve kıyafetiyle COP 31 alanında yer aldı.
DHA EKİBİ, DEV ZİRVEYİ TAKİP EDİYOR
Demirören Haber Ajansı (DHA) ekibi, COP31 İklim Zirvesi'ni, geniş muhabir kadrosuyla izliyor. 102 liderin katılacağı zirvedeki toplantılar, sahadaki muhabirler, kameramanlar ve canlı yayın altyapısıyla yakından takip edilirken, editöryal kadro ise haber, fotoğraf ve görüntülerin anında ajansın İstanbul’daki merkezine ulaştırılmasında etkin rol oynuyor. Toplantıların yapıldığı Expo alanında muhabirler Mehmet Çınar, İrem Başdaş ve Aysu Dursun, foto muhabirleri Tolga Yıldırım ve Semih Ersözler, kameramanlar Mehmet Kılıçaslan ve Burak Yalman görev yapıyor. Editörler Hasan Alaybeyoğlu (Haber), Göktan Canaz (Görüntü) ve Yunus Emre Akoğlu (Fotoğraf) ise sahadan gelen içeriklerin hızla merkeze ulaştırılmasını sağlıyor. Bölge Temsilcisi Salih Uçar'ın koordinasyonundaki editör, muhabir, kameraman ve teknik ekipler, dünya liderlerinin şehre gelişinden zirve anındaki diplomatik gelişmelere ve kritik kararlara kadar tüm süreci 11 gün boyunca dünyaya aktaracak. (DHA)
HER GÜN 1 MİLYARDAN FAZLA ÖĞÜN ÇÖPE GİDİYOR
Antalya'da gerçekleştirilen COP31 kapsamında, Sıfır Atık Vakfı'nın desteğiyle hayata geçirilen 'One Billion Challenge' (1 Milyar Öğün Çağrısı) girişiminin lansmanı yapıldı. COP31 Mavi Bölge'deki Sıfır Atık Müzesi bünyesinde bulunan Sıfır Atık Forumu Sahnesi'nde düzenlenen etkinlikte; gıda kaybı ve israfının önlenmesi için hükümetler, işletmeler, şehirler, çiftçiler, sivil toplum kuruluşları, gençler ve haneler ortak mücadeleye davet edildi. Girişim, Emine Erdoğan'ın himayelerinde yürütülen küresel sıfır atık çalışmaları kapsamında hayata geçirildi. Etkinliğin açılışında konuşan Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, dünyada milyonlarca insan açlık çekerken, her gün 1 milyardan fazla öğünün israf edildiğine işaret etti. Gıda israfının yalnızca yiyeceklerin çöpe atılması anlamına gelmediğini belirten Ağırbaş, "Her öğünün ardında toprak, su, enerji ve insan emeği bulunuyor. Gıdayı israf ettiğimizde tüm bu kaynakları da israf etmiş oluyoruz" dedi.
EMİSYONLARIN YÜZDE 8-10'U
Gıda kaybı ve israfının iklim değişikliğine etkisine değinen Ağırbaş, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8 ila 10'unun gıda kaybı ve israfından kaynaklandığını söyledi. Gıda israfının azaltılmasının doğal kaynakların korunması, sera gazı emisyonlarının düşürülmesi ve ekonomik tasarruf açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Ağırbaş, "Bunların azaltılması; kaynaklarımızı korumak, emisyonları düşürmek ve tasarruf sağlamak anlamına geliyor" diye konuştu.
EKMEĞE SAYGI VURGUSU
Türk kültüründe ekmeğin kutsal ve kıymetli yere sahip olduğunu anlatan Ağırbaş, "Bize gıdaya saygı duymak, soframızı paylaşmak ve başka bir insanı doyurabilecek hiçbir şeyi israf etmemek öğretilir. Pek çok kültürün paylaştığı bu değerler, gıda israfını önlemenin hepimizin ortak sorumluluğu olduğunu hatırlatıyor. Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncü liderliğinden ilham alarak bu anlayışı küresel sıfır atık çalışmalarımıza taşıyoruz" dedi.
KÜRESEL MÜCADELE ÇAĞRISI
Gıda israfının önlenmesi için mevcut çözümlerin yaygınlaştırılması gerektiğini belirten Ağırbaş, çiftçilerin depolama koşullarını iyileştirebileceğini, işletmelerin tedarik zincirlerindeki kayıpları azaltabileceğini, şehirlerin ise ihtiyaç fazlası gıdaları ihtiyaç sahiplerine ulaştırabileceğini söyledi. Evlerde yemek planlaması, uygun saklama koşulları ve artan yemeklerin değerlendirilmesiyle de israfın önlenebileceğini anlatan Ağırbaş, "Dünyanın dört bir yanındaki insanları, işletmeleri, şehirleri, okulları ve toplulukları bu girişime katılmaya davet ediyoruz. Çağrımız oldukça basit; Taahhütte bulunun, harekete geçin, ilerlemenizi ölçün ve işe yarayan uygulamaları paylaşın" diye konuştu.
'DAHA AZ İSRAF EDELİM'
Konuşmasının sonunda tüm dünyayı ortak eyleme davet eden Ağırbaş, "İsraf edilen 1 milyar öğünün büyüklüğü, küresel bir eylem hareketine ilham versin. One Billion Challenge girişimine katılın. Gelin, gıdamızın değerini bilelim, daha çok paylaşalım ve daha az israf edelim" diye konuştu. Girişime katılım ve ayrıntılı bilgi için foodwasteaction.sifiratikvakfi.org adresi duyuruldu.
2030 HEDEFİ
Sıfır Atık Vakfı'nın desteğiyle başlatılan One Billion Challenge girişimiyle 2030 yılına kadar dünya genelinde gıda israfının yarıya indirilmesine katkı sağlanması amaçlanıyor. Girişim kapsamında bireyler, işletmeler, yerel yönetimler ve kurumların gıda israfını azaltmaya yönelik taahhütlerde bulunmaları, uygulamalarını ölçmeleri ve sonuçlarını paylaşmaları teşvik ediliyor. Gıda israfının kaynağında önlenmesi, ihtiyaç fazlası gıdaların yeniden dağıtılması ve gıda kurtarma sistemlerinin güçlendirilmesi de öncelikli hedefler arasında yer alıyor.
Haber: Mehmet ÇINAR- Tolga YILDIRIM- Semih ERSÖZLER- İrem BAŞDAŞ- Aysu DURSUN- Kamera: Mehmet KILIÇASLAN- Burak YALMAN/ANTALYA, (DHA)
